گزارش منوچهر جوان جم از تیشتر باران‌ساز در متن فارسی میانة دادستان دینی

نوع مقاله: علمی-تخصصی

نویسنده

دانشیار دانشگاه تهران

چکیده

باران در اساطیر ایران پدیده‌ای اهورایی است. پیدایی این اسطوره به‌واسطۀ ویژگی‌های آب و هوایی فلات ایران امری منطقی است. اسطورۀ باران‌سازی «تیشتر» در اوستا و غالب متون فارسی میانه آمده است اما هیچ یک از این منابع اشاره‌ای به دادستان دینی نکرده‌اند. در این مقاله، گزارش منوچهر جوان جم، مؤلف دادستان دینی، دربارة اسطورۀ باران و نقش «تیشتر» در ایجاد این پدیده بررسی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Manušcihr ī Jawānjamān’s Report on the Rain Making Tištar According to the Middle Persian Text, Dādestān ī Dēnīg

نویسنده [English]

  • Mahmoud Jafari-Dehaqi
Associate Professor University of Tehran
چکیده [English]

Rain is an Ahuric phenomenon in Iranian myth. It seems that the rise of this myth is caused by the weather conditions in the Iranian plateau. “Tištar”, the myth of rain is mentioned in Avesta and most of the Middle-Persian texts but none of these texts have ever referred to Dādestān ī Dēnīg. The opinion of Manuchehr, the son of Jawān-Jam and the author of Dādestān ī Dēnīg on myth of rain and the role of “Tištar” is stated in this article.

کلیدواژه‌ها [English]

  • myth
  • Rain
  • Cloud
  • Tištar
  • Apōš
بلک، جرمی وگرین، آنتونی (1389). فرهنگنامۀ خدایان، دیوان و نمادهای بین النهرین باستان، ترجمۀ پیمان متین، تهران: امیرکبیر.

بهار، مهرداد (گزارنده) (1369). بندهشن، تهران: توس.

بهار، مهرداد (1375). پژوهشی در اساطیر ایران، ویراستة کتایون مزداپور، تهران: آگه.

راشد محصل، محمدتقی (1366). گزیده های زادسپرم، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

راشد محصل، محمدتقی (1370). زند بهمن یسن، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

مزداپور، کتایون (1378). داستان گرشاسب، تهمورس و جمشید گلشاه و متن های دیگر، بررسی دستنویس م. او29، تهران: آگه.

مزداپور، کتایون (1366). «تحلیلی بر اسطورة باران کرداری»، چیستا، س 4، ش 8 و 9 ،ص853.

میرفخرایی مهشید (1367). روایت پهلوی، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

 

Anklesaria, P.K. (1958). “A Critical Edition of the Unedited Portion of the Dadestan-ī Dēnig”, Unpublished Thesis, University of London.

Bartholomae, Chr. (1961). Altiranisches Worterbuch, Berlin.

Cereti, Carlo G. (1995). The Zand ī Wahman Yasn, A Zoroastrian Apocalipse, Rome.

Gignoux, Ph. and Tafazzoli, A., (1993). Anthologie de Zādspram, Studia Iranica, Cahier 13, Paris.

Jaafari- Dehaghi (1998). Dādestān ī Dēnīg, (Part I), Studia Iranica, Paris.

Madan, D. M. (1911). The Complete Text of the Pahlavi Dinkard, 2 Vols., Bombay.

Panaino, Antonio (1990). Tištrya, (two parts), Serie Orientale Roma, Rome.

Shaked, Sh. (1979). The Wisdom of the Sasanian Sages (Dēnkard VI), by: Atur-i Ēmētān, Boulder, Colorado.

Williams, A. v. (1990). The Pahlavi Rivāyat Accompanying the Dādestān ī Dēnīg, (II Parts), Copenhagen.