ستوش در متون فارسی میانه و آیین‌های زرتشتی

نوع مقاله: علمی-تخصصی

نویسنده

استاد‌یار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

واژة آیینی «ستوش/ سدوش» به چند معنا در متون فارسی میانه به کار رفته است. در این مقاله معانی گوناگون این واژه بررسی شده است، به مراسمِ بازمانده از آیین ستوش اشاره و در پایانِ مقاله اشتقاقی نو برای واژة ستوش پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stōš in Middle Persian Texts and Zoroastrian Rituals

نویسنده [English]

  • Farzaneh Goshtasb
Assistant Professor, Institute for Humanities and Caltural Studies
چکیده [English]

Stōš is a ritualistic word which is used in several meanings in Middle Persian texts. In this article, the different meanings of this word is investigated, the present ritual remaining of Stōš is described and finally a new etymology for this word is proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stōš
  • Sedōš
  • Rituals after death
  • Pādifāh
  • Hamāg-dēn
آموزگار، ژاله و احمد تفضلی (1386)، کتاب پنجم دینکرد، تهران: معین.

اوستای درون (1350)، یزدگردی. برگردان از دین‌دبیره رشید شهمردان، به کوشش رستم هرمزدی، تهران: [بی‌نام].

تفضلی، احمد (1379)، مینوی خرد، به کوشش ژاله آموزگار، تهران: توس.

راشد محصل، محمدتقی (1385)، وزیدگیهای زادسپرم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ژینیو، فیلیپ (1382)، ارداویراف نامه (ارداویرازنامه)، ترجمه و تحقیق ژاله آموزگار، چ2، تهران: معین و انجمن ایرانشناسی فرانسه.

مزداپور، کتایون (1369)، شایست ناشایست، تهران:‌ مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

مزداپور، کتایون (1378)‌، بررسی دستنویس م.او 29، داستان گرشاسب، تهمورث و جمشید گلشاه و متن‌های دیگر، تهران: آگاه.

مزداپور، کتایون (1381)، «نیایش برای درگذشتگان»، سروش پیر مغان، یادنامة جمشید سروشیان. به کوشش کتایون مزداپور. تهران: ثریا، ص 366 - 380.

مزداپور، کتایون (1384)، «دندان گرگ و می‌کنیز»، یشت فرزانگی، جشن نامة دکتر محسن ابوالقاسمی، به کوشش سیروس نصرالله‌زاده و عسکر بهرامی، تهران: هرمس، ص 445- 47.

مکنزی، دیوید نیل (1379)، فرهنگ کوچک زبان پهلوی. ترجمه مهشید میرفخرایی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

میرفخرایی، مهشید (1367)، روایت پهلوی، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

Boyce, Mary (1977(. A Persian Stronghold of Zoroastrianism, Oxford.

Boyce, Mary (1996(. “Death”, Encyclopædia Iranica VII, pp. 179-181.

Dhabhar, B. N. (1909(. Saddar Nasr and Saddar Bundehesh. Bombay.

Jaafari-Dehaghi, Mahmoud (1998). Dādestān ī Dēnīg, Studia Iranica, Cahier 20, Paris.

Khudayar Dastoor Sheriyar (1914). “Chaharum Ceremony (in Persia)”, Sir Jamsetjee Jejeebhoy Madressa Jubilee Volume, Papers on Iranian Subjects, ed. J.J. Modi, Bombay, pp. 432-434.

Kotwal, F. M. & P. G. Kreyenbroek. the Hērbedestān and Nērangestān, 3 vols, vol.1. 1992; vol.2. 1995; vol.3. 2003, Paris.

Modi. J.J (1995). The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees,  Bombay (2nd Edition , 2nd Reprint).

Nyberg, H. S. A Manual of Pahlavi, 2 vols, vol.1. 1964; vol.2. 1974, Wiesbaden.

Unvala, M. R. (ed.) (1922). Darab Hormozyar`s Rivayat, II vols, Bombay.