مبنای طرح‌واره‌ای استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌های شرق گیلان

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار/ زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، پیام نور

2 استادیار/ زبان‌‌شناسی و زبان‌های خارجی، پیام نور

3 کارشناس ارشد/ زبان‌شناسی همگانی، پیام نور

.

چکیده

در مقالۀ حاضر، مبنای طرح‌واره‌‌ای استعاره‌‌های موجود در پیکرۀ ضرب‌‌المثل‌‌های شرق گیلان بر مبنای مدل «طرح‌‌واره‌‌های تصوری ایوانز و گرین» در چهارچوب معنی‌‌شناسی شناختی بررسی می‌شود. ضرب‌‌المثل‌‌ها به دلیل اهمیتی که در فرهنگ‌‌ها، انعکاس فرهنگ مردم و هویت فردی ـ اجتماعی آنان دارند مقوله‌‌ای مهم در مطالعات زبانی محسوب می‌‌شوند. تداوم ضرب‌‌المثل‌‌ها طی زمان‌‌ها و فرهنگ‌‌ها حکایت از عملکرد شناختی (و جامعه‌‌شناختی) آن‌ها دارد. از آن‌جا که طرح‌‌واره‌‌های تصوری از مهم‌‌ترین سازوکارهای زبان در معنی‌‌شناسی شناختی محسوب می‌‌شوند و نیز در مورد چگونگی عملکرد آن‌‌ها در گویش‌‌های ایرانی مطالعۀ‌‌ چندانی صورت نگرفته است، ضرورت انجام این پژوهش دوچندان می‌‌نمود. این پژوهش به‌‌ روش توصیفی ـ استقرایی است. شواهد به‌‌دست‌آمده نشان می‌دهند که انواع کلی طرح‌‌واره‌‌های مشخص‌شده توسط ایوانز و گرین از جمله طرح‌‌وارۀ فضا، طرح‌‌وارۀ مهارشدگی، طرح‌‌وارۀ جابه‌جایی (حرکت)، طرح‌‌وارۀ نیرو، طرح‌‌وارۀ پیوستگی، طرح‌‌وارۀ توازن، طرح‌‌وارۀ همسانی، و طرح‌‌وارۀ موجودیت در ضرب‌‌المثل‌‌های شرق گیلان یافت می‌‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Schematic Basis of the Metaphors in the Proverbs of Eastern Guilan

نویسندگان [English]

  • Belghis Roshan 1
  • Fatemeh Yousefi Rad 2
  • Fatemeh Shabaniyan 3
1 Assistant Professor, Department of Linguistics & Foreign Languages, Payame Noor University
2 Assistant Professor, Department of Linguistics & Foreign Languages, Payame Noor University
3 . M.A in General Linguistics, Payame Noor University
چکیده [English]

 
The current research has explored the schematic basis of the metaphors in the proverbs of Eastern Guilan within the framework of cognitive semantics, based on Evans and Green’s schematic model (2006). Cultures along with social identities are well reflected in the proverbs and therefore studying proverbs are of focal importance in linguistics. Studying the discursive use of proverbs in a given culture diachronically will reveal their cognitive -and sociological- function. Moreover, image schemas are dynamic patterns in cognitive semantics which are not studied thoroughly in Iranian dialects; in fact there are only few studies on the subject. The present study was designed in a descriptive- analytic manner to study mentioned concepts.Upon the analysis of data, it became apparent that the general types of image schemas provided by Evans and Green such asspace schema, containment schema, locomotion schema, force schema, unity schema, balance schema, identity schema and existence schema could be traced in the proverbs of Eastern Guilan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive semantics
  • image schema
  • metaphor
  • Proverb
  • Guilac dialect
قربانی‌‌سیاه‌‌کوچه، مریم (1385). «بررسی معنایی، ساختاری و زیبا‌‌شناختی ضرب‌‌المثل‌‌های شرق گیلان»، پایان‌‌نامۀ کارشناسی‌‌ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام نور تهران.

نوربخش، علیرضا (1382). ضرب‌‌المثل‌‌های گیلکی به گویش مردم نواحی شرق گیلان، گیلان: گویه.

یوسفی‌‌راد، فاطمه (1382). «بررسی استعارۀ زمان در زبان فارسی در چهارچوب معنی‌‌شناسی شناختی»، پایان‌نامۀ کارشناسی‌‌ارشد زبان‌‌شناسی همگانی، دانشگاه تربیت‌‌ مدرس.

 

Cieslicka, Anna (2002). “Comprehension and Interpretation of Proverbs in L2”, Studia Anglica Posnaniensia: International Review of English Studies.

Evans, Vyvyan & Melanie Green (2006). Cognitive Linguistics: An Introduction, Edinburgh University Press.

Evans, Vyvyan, K. Benjamin Bergen, and Jörg Zinken (eds) (2007). “The Cognitive Linguistics Enterprise: An overview”, The Cognitive Linguistics Reader, Equinox Publishers.

Gibbs, Jr., W. Raymond, M. D. Johnson, and H. L. Colston (1996). “How to Study Proverb Understanding”, Metaphor & Symbol, Vol. 11, Issue 3.

Johnson, Mark. (1987). The Body in Mind: The Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason, The University of Chicago Press.

Johnson, Mark and George Lakoff (2002). “Why Cognitive Linguistics Requires Embodied Realism”, Cognitive Linguistics, 13-3.

Katz, Albert N. (1999). “Proverb in Mind” (Book Review), Metaphors & Symbols, Vol. 14, Issue 1.

Lakoff, George (1987). Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind, The University of Chicago Press

Muller, Ulrich and W. F. Overton (1998). “How to Grow a Baby: A Reevaluation of Image- Schema and Piagetion Action Approaches to Representation”, Human Development, (Karger AG). Vol. 41, Issue 2.

Thomas, N. J. T (2003). A Note on Image and Image Schema, http://www. Calstatela. Edu/ faculty/ n Thomas/ Schemata. Html

Yu, Ning (2003). “Chinese Metaphors of Thinking”, Paper presented at the 7th International Cognitive Linguistics Conference, Cognitive Linguistics, 14-2/3.