بررسی ویژگی‌‌های سبکی و شخصیتی سیمین دانشور با رویکرد زبان‌‌شناسی نقش‌‌گرا

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی

.

چکیده

یکی از مباحث مهمی که در زبان‌‌شناسی نظام‌‌مند نقش‌‌گرا مطرح می‌‌شود «فرانقش» است. در این رویکرد، همۀ‌‌ زبان‌‌ها حول دو محور اساسیِ معنایی، یعنی معنای اندیشگانی و معنای بینافردی، شکل گرفته‌‌اند. از سوی دیگر، فرانقشِ اندیشگانی به دو کارکرد تجربی و منطقی تقسیم می‌‌شود. در کارکرد تجربی، کاربرِِ زبان تجربیات دنیای بیرونِ خود را از طریق زبان بیان می‌کند. محصول این کارکرد، در جمله، گذرایی است که مؤلّفه‌‌ای از فرانقشِ اندیشگانی و مشخصه‌‌ای از جمله است و برای مشخص کردن انواع متفاوت فرایندها در جمله به کار می‌‌رود. بنابراین، باتوجه به این‌که گذرایی، براساس زبان‌‌شناسی نقش‌‌گرای هلیدی، رمزگذاری تجربیات ما از فرایندهاست و هم‌چنین، از آن‌‌جا که ارتباط تنگاتنگ ذهن و زبان بر کسی پوشیده نیست، می‌‌توان، با بررسی انواع فرایندهای موجود در افعال و تعیین بسامد و تکرار آن‌‌ها، تا حدودی از افکار و دنیای درون صاحبان آثار ادبی آگاه شد. به همین دلیل، در مقالۀ حاضر، ضمن بررسی افعال موجود در داستان‌‌های کوتاه سیمین دانشور، با این رویکرد و با روش تحلیلی ـ آماری، بسامد و درصد انواع فرایندها، به عنوان شاخصی سبکی، نشان داده‌‌ شده و هم‌چنین، با تکیه بر این بسامدها، طرز تفکر و نگرش این نویسنده‌‌ مشخص شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Simin Daneshvar’s Stylistic and Personality Features From SFL Perspective

نویسنده [English]

  • Tahereh Ishani
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature
چکیده [English]

One of the important issues in systemic functional linguistics is metafunction. In this viewpoint, all of languages have been formed by three broad metafunctions: ideational, interpersonal and textual. The ideational metafunction is divided into two functions: experiential and logical. In experiential function, experiences of the world are represented through the language. In SFL view, a component of the ideational metafunction is transitivity as a property of clauses. It is used to specify the different types of processes in clauses. So, as transitivity encodes our experiences, by studying and inquiring processes existing in the text and their frequency, we can understand thought, experiences and inner world of an author. Then, in this paper, in addition to inquiring the processes of some short stories of Simin Daneshvar, frequency and percentage of all kinds of processes will be demonstrated as a stylistic indicative of her work and also considering these frequencies, her personality will be revealed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Systemic Functional Linguistics
  • Metafunction
  • transitivity
  • short story
  • Simin Daneshvar
آقا گل‌زاده، فردوس و کامبوزیا کرد زعفرانلو و حسین رضویان (1390). «سبک‌‌شناسی داستان بر اساس فعل: رویکرد نقش‌‌گرا»، فصل‌نامۀ تخصصی سبک‌‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)،. س 4. ش 1، پیاپی11.

اربابی، عیسی (1378). چهار سرو افسانه، تهران: نشر اوحدی.

پناهی فرد، سیمین (1390). سیمین دانشور در آیینۀ آثارش، تهران: نشر سمیر.

دانشور، سیمین (1386). انتخاب، مجموعه داستان،. چ 2،تهران: قطره.

صفوی، کوروش (1382). معنی‌‌شناسی کاربردی، تهران: همشهری.

گلشیری، هوشنگ (1376). جدال نقش با نقاش در آثار سیمین دانشور، تهران: نیلوفر.

مهاجر، مهران و محمد نبوی (1376). به سوی زبان‌‌شناسی شعر، ره‌‌یافتی نقش‌‌گرا، تهران: نشر مرکز.

میرعابدینی، حسن (1377). صد سال داستان‌‌نویسی ایران، ج 1 و 2، تهران: چشمه.

 

Brown, G. & G. Yule (1983). Discourse Analysis, Cambridge: Cambridge University Press.

Halliday M A K and Ruqaiya Hasan (1976). Cohesion in English, London: Lonhgman.

Halliday, M. A. K. (1973). Explorations in the Functions of Language, London: Edward Arnold.

Halliday, M. A. K. (1977). Aims and Perspectives in Linguistics, (ed.) D. E. Ingram, A Publication of the Occasional Papers No. 1

Halliday, M. A. K. (1978). Language as Social Semiotics, London: Edward Arnold.

Halliday, M. A. K. (1985a). An introduction to Functional Grammar, London: Edward Arnold.

Halliday, M. A. K. (1985b). “Dimensions of Discourse Analysis: Grammar”, in (ed.)Teun A. Van Dijk, Handbook of Discourse Analysis, Vol. 2, Dimensions of Discourse, Academic Press.

Halliday, M. A. K. (1989). Spoken and Written Language, Oxford: Oxford University Press.

Hasan, Ruqaiya (1973). “Code, register and social dialect”, in B. Bernstein (ed.), Class, Codes and Control, vol. 2 Applied Studies Towards a Sociology of Language, primary Socialization, Language and Education, London: Routledge & Kegan Paul.

Hasan, Ruqaiya (1985). Linguistics, Language & Verbal Art, Deaken University press

Leech, Geoffrey (1983). Principles of Pragmatics, London: Longman.

Renkema, J. (1993). Discourse Studies: An introductory Textbook, Amsterdam, John Benjamins.