زن در ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات فارسی: بررسی پیکره ـ بنیاد عامل انسجام از دیدگاه تحلیل گفتمان

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

.

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی عوامل پیوستگی و همبستگی و نوع گفتمان در ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات مربوط به زنان و ارائۀ تحلیل از نوع انسجام در آن‌هاست. چهارچوب نظری تحلیلْ رویکرد نقش‌گرایانۀ هلیدی ـ متیسن و قالب آن فرانقش متنی می‌باشد. پیکرۀ مورد بررسی ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات در کتاب کوچه (شاملو، 1381) است. روش پژوهش دارای مؤلفه‌های کیفی و نیز رویکرد کمّی است. مؤلفه‌های کیفی برگرفته از تحلیل گفتمان انسجامی و رویکرد کمّیْ تحلیل آماری این پیکره بر اساس آزمون ضریب همبستگی پیرسون می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد: 1. هر دو عامل پیوستگی دستوری و واژگانی در کتاب کوچه به کار گرفته می‌شوند ولی توزیع آن‌ها متفاوت است؛ 2. در 93/17% از کتاب کوچه پیوستگی صفر و عامل ایجاد انسجام کارکردی و مربوط به عامل همبستگی است؛ 3. ضریب همبستگی میان تعداد عوامل پیوستگی و تعداد واژه‌ها معنادار و گفتمان در این فرهنگ بیش‌تر همبسته و از نوع «گفتمان کمینه» می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Woman in Persian Proverbs and Idioms: A Corpus-based Study of Cohesion from the Viewpoint of Discourse Analysis

نویسندگان [English]

  • Asiyeh Imani 1
  • Keyvan Zahedi 2
1 Corresponding Author: PhD Candidate of General Linguistics, Isfahan University
2 Associate Professor of Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Beheshti University of Tehran
چکیده [English]

This research aims to study cohesion & coherence and the type of discourse in proverbs and idioms regarding women. The theoretical framework of the analysis is Halliday-Matthiessen’s functional approach, focusing on the textual meta-function. The selected corpus is all proverbs and idioms in Koucheh dictionary. The method consists of both qualitative elements and quantitative approach. The qualitative elements are based on cohesive discourse analysis and the quantitative approach is the statistical analysis of the corpus based on Pearson correlation test. The results show that: (1) Both grammatical and lexical cohesive devices are used in Kouche but the distribution of devices is different. (2) There are no cohesive devices in %17.93 of Koucheh, in which, cohesion is functional and related to coherence. (3) The correlation between the number of cohesive devices and the words is significant and the discourse in this dictionary is mostly coherent, called “minimal discourse”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : discourse analysis
  • cohesion
  • coherence
  • proverbs and idioms
  • woman
آریان‌فر، سیمین (1385). «بررسی شماری از ضرب المثل‌های فارسی بر اساس طرح‌واره‌های تصوری در چهارچوب نظریۀ معنی‌شناسی‌شناختی»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س).

برزن، غلامرضا (1385). «بررسی مقایسه‌ای ضرب‌المثل‌های فارسی و انگلیسی»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس.

تاجیک، محمدرضا (1377). «متن، وانموده و تحلیل گفتمان 2»، گفتمان، س 1، ش 1.

سونو، راگساکول (1384). «مقایسة ضرب‌المثل‌های رایج در فارسی معاصر با ضرب‌المثل‌های زبان تایلندی»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس.

شاملو، احمد (1381). کتاب کوچه: جامع لغات و اصطلاحات فارسی، 11 ج، تهران: مازیار.

شاملو، ناهید (1387). «بررسی و مقایسۀ سیمای زن و مرد در امثال‌ و حکم دهخدا»، پژوهش‌نامۀ فرهنگ و ادب، س 6، ش 4.

نصیری خوانساری، فاطمه (1388). «بررسی تغییر شخص دستوری کلام (التفات) در قرآن مجید از دیدگاه تحلیل گفتمان»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی.

یورگنسن، ماریان و لوئیز فیلیپس (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمۀ هادی خلیلی، تهران: نشر نی.

 

Berzalanovich, I. (2008). “Lexical cohesion and the organization of discourse”, first year report of PhD thesis, University of Groningen.

Brown, G. and G. Yule (1983). Discourse Analysis, Cambridge: Cambridge University Press.

Carrell, P.L. (1982). “Cohesion Is Not Coherence”, TESOL Quarterly, Vol. 16, No. 4.

Contento, S. (2000) “Gestural Cohesion in Discourse”, Psycholinguistics on the threshold of the year 2000.

Dontchea-Navratilova, O. & R. Povolna (2009). Coherence and Cohesion in Spoken and written Discourse, Cambridge Scholars Publishing.

Dooley, R. A. and S. H. Levinson (2001). Analysing Discourse: A manual of basic concepts, Dallas: SIL International.

Halliday, M. A. k. and Ch. Matthiessen (2004). An Introduction to Functional Grammar, London: Arnold.

Halliday, M. and R. Hasan )1985(. Cohesion in English, London: Longman.

The Oxford Advanced Learner’s Dictionary (2001). Oxford: Oxford University press.

Jasa, U. (2009). “Aspects of Discourse Cohesion in Lahu Si Folktales”, M.A thesis in Linguistics, Payap University, Faculty of Arts.

Taboada, M.T. (2004). Building coherence and cohesion, Amsterdam: Benjamins.

The Oxford English Dictionary (1978). Vol.e 8, Oxford: Clarendon press.

Widdowson, H. G. (1978).Teaching language as communication, Oxford: Oxford University Press.

Yeh, C. (2004). “The Relationship of Cohesion and Coherence: A contrastive study of English and Chinese.”, Journal of Language and Linguistics ,Vol. 3, No. 2.

Young &Fitzgerald (2006).The Power of Language: How discourse influences society, London: Equinox.