بررسی رویکرد دوسویه در زبان‌شناسی بالینی با آسیب زبانی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشکدۀ زبان‌شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

از آنجاکه در داخل کشور مطالعات اندکی در حوزۀ زبان­شناسی بالینی انجام شده است، معرفی و گسترش این حوزه، نه تنها می­تواند راهگشای خوبی در بررسی اختلال­های گفتار و زبان باشد، بلکه می­تواند مبنایی برای بررسی فرضیه­ها و نظریه­های زبان­شناسی نیز باشد. در پژوهش حاضر برای نشان دادن و تبیین رویکرد دوسویۀ پژوهش در زبان­شناسی بالینی، ویژگی­های کاربردشناسی و نحوی شش کودک مبتلا به آسیب ویژه زبانی بررسی شد. در این پژوهش علاوه بر استفاده از زبان­شناسی برای تشخیص ویژگی­های این افراد، از داده­های بالینی به­دست آمده برای تبیین  یک نظریۀ زبانی استفاده گردید.
ابتدا آزمون آسیب ویژه زبانی، آزمون رشد زبان و نمونۀ گفتاری از 6 کودک مبتلا به آسیب ویژه زبانی و 6 کودک همتای زبانی و 6 کودک همتای سنی گرفته شد. همۀ کودکان شرکت کننده دوزبانۀ فارسی-آذری بودند. سپس از داده­های به­دست آمده هم برای نشان دادن مشخصه­های زبانی این کودکان و هم بررسی نظریۀ زبانی استفاده گردید.
بررسی ویژگی­های  تصریفی و ارجاعی در کودکان مبتلا و مقایسۀ آنها با کودکان هنجار نشان داد که کودکان مبتلا از نظر دستوری (تکواژهای تصریف زمانی) نسبت به همتایان زبانی نیز ضعیف هستند اما در ویژگی­های کاربردشناسی (ارجاعی) تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهد نشد. درضمن وجود آسیب دستوری و صحت کاربردشناختی در کودکان مبتلا به آسیب ویژۀ زبانی تأییدی بر حوزه­ای بودن زبان است و نشان می­دهد استفاده زبان­شناسی در بررسی اختلال­ها و از داده­های زبانی در بررسی فرضیه­ها و نظریه­های زبان­شناختی بسیار مؤثر و نتیجه بخش است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Showing Bidirectional approach in Clinical Linguistics with language impairement

نویسنده [English]

  • Hourieh ahadi
- Assistant professor, Linguistics Department, Institute for Humanities Science and Cultural Studies
چکیده [English]

Despite numerous foreign studies in clinical linguistics, few studies conducted in our country. However, development of it, not only can help to the examination of speech and language disorders, but it also can provide a basis for linguistic hypotheses and theories. Explaining this bidirectional approach in clinical linguistics we examined 6 children with specific language impairement, and besides showing the characteristic of these children, we used this clinical data for showing modularity in language.
We used narrative speech, language development and specific language impairment tests for diagnosis, and Independent t-test, Man Whitney and Wilcox tests for analyzing data. It is shown that the children with SLI perform much below their age-level with respect to grammatical properties (time agreement), but in pragmatic properties (reference) they don’t have meaningful differences.
This finding provide support for the hypothesis that grammar and pragmatics are two independent language component and the hypothesis that children with SLI are impaired in their grammer, but not in their (interface) pragmatics.
Result of this study showing that impairment in grammer beside good performance in pragmatic besides using linguistic in characterizing language disorders; provide support for using clinical data in linguistic theories such as modularity of language

کلیدواژه‌ها [English]

  • clinical linguistics
  • morphology
  • Pragmatics
  • reference
  • modularity of language
احدی، حوریه  (1393). «در آمدی بر زبان‌‌شناسی بالینی». طرح شمارۀ 381. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

احدی، حوریه، ‌‌رضا نیلی‌‌پور، بلقیس روشن، و حسن عشایری (1391). «تصریف افعال در دوزبانه‌‌های دچار آسیب ویژة زبانی»، نشریة علمی پژوهشی شنوایی، سال 23، شمارة 1.

احدی، حوریه، ‌‌رضا نیلی‌‌پور، بلقیس روشن، و حسن عشایری (1391). «مقایسه درک و بیان تکواژهای زمانی افعال بین دوزبانه‌‌ها و تک‌‌زبانه‌‌های دارای آسیب ویژة زبانی»، نشریة علمی پژوهشی توانبخشی نوین، دورة ششم، شمارة 4.

حسن‌‌زاده، سعید و اصغر مینایی (1392). آزمون رشد زبان (نیوکامر و هامیل): انطباق و هنجاریابی، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

مالکی شاه‌‌محمودی، تکتم (1388). «بررسی عملکردهای زبانی در کودکان فارسی زبان دارای آسیب ویژۀ زبانی»، نشریة علمی پژوهشی شنوایی، سال 20، شمارة 2.

 

Crystal, D. (2009). The scope of clinical linguistics. In Powell, T. W. and Ball, M. J. (Eds.) Clinical Linguistics (Critical Concepts in Linguistics). New York: Routledge

Cummings L. (2008). Clinical Linguistics, Edinburgh University Press Ltd: Edinburgh.

Dromi, E. Leonard, L. Adam, G. Zadunaisky-Ehrlich, S. (1999). "Verb agreement morphology in Hebrew children with specific language impairment". Journal of speech, language and hearing research, 42.

Fodor, F. J. (1983). The Modularity of Mind, Cambridge, MA: MIT Press.

Friedman, N. Givon, A. (2002). “Modularity in developmental disorders: Evidence from SLI and peripheral dyslexis". Behavioral and Brain Sciences, 25(6).

Halliday, M.A.K. and Matthiessen, C.M.I.M. (2004). An Introduction to functional Grammar, London: Arnold.

Hansson, K. Nettelbaladt, U. (2002). “Assessment of Specific Language Impairment in Swedish”, Logopedics Phoniatrics Vocology, 27(4):146-54

Kohnert, K. Windsor, J. Danahey Ebert, K. (2008). “Primary or specific language impairment and children learning a second language". Brain and language, 10)23(: 101-111

Leonard, L. (1998). Specific language impairment in children. Cambridge MA: MIT Press.

Rice, M. Wexler, K. Redmond, S. (1999). “Grammatically judgments of an extended optional infinitive grammar: Evidence from English speaking children with specific language impairment". Journal of speech, language and hearing research, 42, 943-961

Schaeefer, J. (2005). “Pragmatic and Grammatical Properties of Subject in Children with Specific Language Impairment", UCLA Working Papers in Linguistics, Papers in Psycholinguistics 2, Okabe and Nielsen (eds.), No.13

Van der Lely, H.J.K. (1997). "Narrative discourse in grammatical specific language impaired children: a modular language deficit?". Journal of child Language; 24(1):221-56

Van der Lely, H. Marshall, C. (2011). Grammatical-Specific Language Impairment: A Window onto Domain Specificity, In Guendouzi, J. Loncke, F. and Williams, M. (Eds.) The Handbook of Psycholinguistics and Cognitive Processes. New York, NY: Psychology Press