بررسی بازنمایی کنش‌های اجتماعی در مجموعه داستان‌ زن زیادی از جلال آل احمد بر اساس الگوی ون‌لیوون (2008)

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات انسانی

2 زبانشناسی

چکیده

   تحلیل گفتمان انتقادی زیر شاخه­ی تحلیل گفتمان است که با ترکیبی از دو شرط بین رشته‌ای و شرط انتقادیبودن توصیف می‌شود. در تحلیل گفتمان انتقادی، اعتقاد بر این است که در زیرساخت همه‌ی متون و گفتمان‌ها، شکلی از ایدئولوژی نهفته است که ساخت و معنی متن و گفتمان را تعیین می‌کند. به گفته‌ تئون ای ون‌دایک هدف تحلیل گفتمان، رونمایی، اطلاع دادن و مقاومت در برابر نابرابری‌های اجتماعی است. به عقیده‌ی وی چنین تحلیلی، منتقد را قادر خواهد ساخت تا آن گونه‌های گفتمانی را که از قدرت سوء استفاده می‌کنند و بی‌عدالتی را رواج می‌دهند، مورد تحلیل و بررسی قرار دهد. هدف از بررسی این پژوهش، بازنمایی کنش اجتماعی در مجموعه داستان زن زیادی از جلال آل احمد بر اساس الگوی ون لیوون(2008) می‌باشد که نگارندگان به این دلیل که مجموعه داستان­های این نویسنده، هم در دوران خود و هم امروزه نیز میان اقشار مختلف محبوبیت خود را دارد این عنوان را جهت بررسی انتخاب نموده‌اند. در این پژوهش از روش توصیفی و کتابخانه‌ای برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شده است بدین صورت که پس از انتخاب متون، الگوی مورد بحث روی آنها بررسی شده و در نهایت از آزمون خی برای مشخص شدن میزان رازگونگی متون استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشانگر این است در این مجموعه داستان میزان صراحت بیشتر از پوشیدگی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Representation of Social Actions in Persian Stories: A Critical Discourse Analysis of Ale Aahmad short stories

نویسندگان [English]

  • Mahmood Joneidi Jafari 1
  • Tooba Khaqani 2
1 Academic Member of cultural science and social studies institut
2 MA .linguist
چکیده [English]

The enchiridions, in reality, convey the ideology of its writer, but how are these ideologies are conveyed in the texts? The present research uncovers the answer to the question by the use of Critical Discourse Analysis. It presents a framework for describing the representation of social actions in Ale Ahmad short stories, attempting to illustrate five types of action dichotomy and their typical grammatical realizations. It then reveals the transformations which social actions can undergo in discourse, and finally it talks about  how did Ale Ahmad use  utilize them to conduct the text in the way that he want to convey his ideologies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical Discourse Analysis
  • Social Action
  • Ale Ahmad
  • short stories
آقاگل‌‌زاده، فردوس (1386). «رویکردهای غالب در تحلیل گفتمان انتقادی»، زبان و زبان شناسی، س 3 ، ش 1 ، تهران: انجمن زبان شناسی.

آقاگل‌زاده، فردوس (1385). تحلیل گفتمان انتقادی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

انوری، حسن و حسن گیوی (1374). دستور زبان فارسی. تهران: موسسه فرهنگی فاطمی.

باغینی‌پور، مجید (1380). سخن کاوی انتقادی، تحلیلی کوتاه در بازتاب قدرت در زبان، مجله زیان شناسی، شماره دوم، سال شانزدهم: 20-2.

پهلوان‌‌نژاد، محمدرضا و محمدهادی فلاحی (1388). «شیوه‌‌های بازنمایی کارگزاران اجتماعی در نشریات دوران مشروطه از نظر گفتمان‌‌شناسی انتقادی با عنایت به مؤلفه‌‌های گفتمان‌‌مدار جامعه‌شناختی ـ معنایی»، مجلة زبان‌‌شناسی و گویش‌‌های خراسان، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی مشهد (علمی پژوهشی)، ش 1.

حقیقت، سیدصادق (۱۳۸۷). روش‌شناسی علوم سیاسی، قم: انتشارات دانشگاه مفید.

حیدری تبریزی، حسین و سیدآیت‌الله رزمجو (1384). «شیوه‌های تصویرسازی کارگزاران اجتماعی در گفتمان فارسی: تحلیل توجیهی گفتمان با عنایت به مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی»، نشریة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، شمارة مسلسل 195.

شکرفروش، مهناز (1388). «بازنمایی کارگزاران اجتمـاعی راجع به مسئلة انرژی هسته‌‌ای ایران در روزنامه‌‌های فارسی و انگلیسی زبان»، پایان‌‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم و تحقیقات فارس، شیراز.

شهبازی (1378). «تجزیه و تحلیل گفتمانی و متنی غزلیات عاشقانة سعدی»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

صلح‌جو، علی (1377). گفتمان و ترجمه، تهران: نشر مرکز.

فرد، فوزیه (1383). «مقایسة تحلیل گفتمان انتقادی داستان‌های کودکان و داستان‌های کوتاه بزرگ‌سالان»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، شیراز.

فرکلاف، نورمن (1995). تحلیل انتقادی گفتمان، گروه مترجمان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌‌ها.

قنبری، لیلا (1383). «مطالعة تحلیل انتقادی گفتمان داستان‌های کوتاه معاصر بزرگ‌سال و نوجوان»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

ون دایک، تئون ای (1998). از دستور متن تا گفتمان کاوی انتقادی، ترجمة علیرضا خرمایی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.

یارمحمدی، لطف‌الله (1380 ). «شیوه‌‌ای در تحلیل گفتمان و بررسی دیدگاه‌های فکری ـ اجتماعی»، نامة فرهنگ، دورة سوم، ش 42.

یارمحمدی، لطف‌الله (1380). «واژگان هسته‌ای و غیرهسته‌ای در واژگان‌شناسی مقابله‌ای تجزیه و تحلیل گفتمانی انتقادی و ترجمة ادبی»، نامة فرهنگستان علوم، ش 17.

یارمحمدی، لطف‌الله (1381). «تحلیل گفتمانی با استفاده از مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی گفتمان‌مدار با عنایت به تصویرسازی کارگزاران اجتماعی»، نشریة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ش 10 و 11.

یارمحمدی، لطف‌الله (1382). «تحلیل انتقادی سرمقاله‌ها و یادداشت‌های روز از میان روزنامه‌های تهران»، نامة فرهنگ، دورة سوم، شمارة مسلسل 39.

یارمحمدی، لطف‌الله (1383). گفتمان‌شناسی رایج و انتقادی، تهران: هرمس.

یارمحمدی، لطف‌الله و لیدا سیف (1383). «بازنمایی کارگزاران اجتماعی در مناقشات فلسطین و اسرائیل از طریق ساختارهای گفتمان‌مدار جامعه‌شناختی ـ معنایی»، ششمین همایش زبان‌شناسی، مجلة دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.

یاسمی، کلثوم (1387). «بازنمایی کارگزاران اجتمـاعی در متون ادبی کتب ادبیات فارسی دورة متوسطه با عنایت بـه مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم و تحقیقات فارس، شیراز.

 

Amal-saleh, E. (2004). “The Representation of Social Actors in The EFL Textbook in Iran”, Unpublished Ph, D. Dissertation, Shiraz University, Shiraz, Iran.

Bernstein, B. (1990). The structure of Pedagogic Discourse, London: Routledge.

Brown, G. and G. Yule. (1983). Discourse Analysis, Cambridge: Cambridge University Press.

Davatgarzadeh, G. (2007). “The Representation of Social Actors in Interchange Third Edition Seris: Critical Discourse Analysis with Respect to the Socio-Semantic Features”, Unpublished MA Thesis, Shiraz University, Shiraz, Iran.

Fairclough, N. )1989(. Language and Power, London: Longman.

Fairclough, N. (1992). Discourse and Social Change, London: Polity Press.

Fairclough, N. )1995a(. Critical Discourse Analysis, London: Longman.

Fairclough, N. (1995b). Media Discourse, London: Edward Arnold.

Fairclough, N. (1998). “Political discourse in the media: an analytical framework”, In A. Bell and P. Garrett (eds.), Approaches to Media Discourse, Oxford: Blackwell.

Firth, J. R. (1934). Personality and Language in Society, in Papers in Lingistics.

Foucault, M. (1984). The Order of Discourse, In R. Young (ed.), Untying the Text, 48-78 , Routledge.

Foucault, M. (1972). The Archaeology of Knowledge, Translated by A. Sheridan. London: Routledge. [1969]

Fowler, R., B. Hodge, G. Kress, and T. Trew (1979). Language and Control, London: Routledge and Kegan Paul.

Fowler, R. (1991). Language in the News: Discourse and Ideology in the Press. London: Routledge.

Fowler, R. (1993). Language in the News: Discourse and Ideology in the Press, Newyork: Routledge.

Givon, I. (1979). On understanding Grammar, NewYork: Academic Press.

Halliday , M.A.K. (1985). Introduction to Functional Grammar, London: Arnold.

Hodge, R. and G. kress (1988). Social semantics, Cambridge: Polity press.

Hodge, R. and G. Kress (1993). Fanguage as Ideology, London: Routledge.

Kress, Gun ther (1985). “Ideo logical structures in discourse”, In Teun A. van Dijk (Ed.), Hand book of Discourse Analysis, Vol. 4.

Kress, G., Hodge, R., 1979. Language as Ideology, London: Routledge.

Khosravi-nik, M. (2000). “The Relationship between Ideological Structures and Discursive Structures of the Editorials and Commentaries in a Selected Sample of Iranan Daily Newspaper. A Critical Discourse Perspective”, M.A. Thesis, Shiraz: Shiraz University.

Khosravi-nik, M. (2008). Actor, Action, and Argumentation: Towards a Systematisation of CDA Analytical Ctegories in the Reresentation of Social Actors, Pre- publition, London: Lancaster university.

Kress, G. (1985). Discourse, Text, Readers and the Pro-nuclear Argument In: Chilton, P., (eds.).

Kress, G. and T. Van Leeuwen (2001) Multimodel Discourse Analysis-The modes and media of contemporary communication, London: Arnold.

Leeuwen, T. and R. Wodak (1999). “Legitimizing immigration control: discourse historical analysis”, In Discourse Studies, 1(1).

Leeuwen, T. Van. (1996). “The Represantation of Social Actors”, in Caldas-Coulthard, C. R. and Coulthard, M. (ed.) Texts and Practices, London: Routledge.

Leeuwen, T. Van. (2008). Discourse and practice: new tools for critical discourse analysis, Oxford University Press

Malmkyar, K. (2000). The linguistics Encyclopedia, New York: Routledge.

Mc Coy, kate (1997). “White noise the sond of epidemic: Reading/ writing: a climate of intelligibility around the "Crisis" of difference”, Qualitative studies in Education, 10 (3).

Mobashernia, R. (1992). “A Discoursal Analysis of Scientific Writtings in English and Persian with Concentration on Medical TextS”, M.A. Thesis, Shiraz: Shiraz University.

Merskin, Debra (1999). Adolescence, advertising and the ideology of menstruation. Sex Roles: A journal of Research Research. Retrieved from http://www.Findarticles.com .

Namjoo, P. (2003). “The Way Discursive and Ideological Structures are Related in Two Sets of Speeches on Terrorism”, M.A. thesis Shiraz: Shiraz Uninersity.

Oktar, Lutfiye (2001). “The ideological organization of representational processes in the presentation of us and them”, Discourse and society, 12 (3).

Richards, J. and R. Schmidt (2002). Dictionary of language teaching & applied linguistics, Pearson Education Limited.

Sapir, E. (1949). Selected Writings of Edward Sapir in Language, Culture and personality, university of California press.

Van Dijk, T. (1986). Racism in the Press, London: Arnold.

van Dijk, T. (1998). Ideology: A Multidisciplinary Approach, London: Sage Publications.

Van Dijk, T. A. )2001(. “Multidisciplinary CDA: a plea for diversity”, In R. Wodak & M. Meyer )eds(., Methods of Critical Discourse Analysis. London: SAGE Publications.

Van Dijk, T. (1987). Communicating Racism: Ethnic Prejudice in Thought and Talk, Newbury Park, CA: Sage.

Van Dijk, T. (1991). Racism and the Press, London: Routledge.

Van Dijk, T. (1993). Elite Discourse and Racism, Newbury Park, CA: Sage.

Wodak, R. and M. Meyer (eds.) (2001). Methods of Critical Discourse Analysis, SAGE Publications, Darali, G. (2007).