نگاهی تطبیقی به فرایندهای شش‌گانة هلیدی در متون تألیفی و ترجمه‌ای پزشکی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی پژوهشگاه

2 زنشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

هدف از این پژوهش توصیف ساختمان نقشی متون تألیفی و ترجمه‌ای تخصصی رشتة پزشکی به‌منظور یافتن ارتباطی میان آن‌هاست. سؤال‌های اصلی در این پژوهش عبارت‌اند از: 1. چگونگی کمیت و کیفیت فرایند‌های شش‌گانة هلیدی در متون تألیفی و ترجمه‌ای حوزة پزشکی و 2. تأثیر تفاوت توزیع فرایند‌ها در فهم‌پذیری متون این گونة علمی زبان فارسی. به این منظور، 2000 بند از چهار کتاب ترجمه‌ای با 2000 بند از چهار کتاب تألیفی پزشکی انتخاب و مقایسه شدند. الگوی استفاده‌شده در این پژوهش، فرانقش تجربی و شش فرایند مادی، رابطه‌ای، ذهنی، وجودی، بیانی، و رفتاری موجود در آن است. پس از انتخاب بندها، به‌صورت تصادفی، فرایندهای به‌کاررفته در آن‌ها شناسایی و سپس توصیف و تحلیل آماری شدند. تفاوت در درک‌پذیری متون ترجمه‌ای و تألیفی طی یک نگرش‌سنجی انجام شد. در این نظرسنجی مشخص شد که 3/79 درصد دانشجویان کارشناسی در درک مفاهیم متون ترجمه‌شده مشکل دارند. داده‌ها نشان دادند که، در برخی از بازه‌های زمانی، رابطة نزدیکی بین فرایند‌های متون تألیفی با ترجمه‌ای برقرار است، اما شواهدی دال بر تأثیرگذاری متون ترجمه بر تألیف یا، به‌رعکس، به‌لحاظ توزیع فرایند‌ها مشاهده نشد. هرچند شاهد تأثیر‌پذیری نسبی مترجم از ساختار نقشی متن مبدأ بودیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A comparative examination of the Halliday`s six fold process in medical compilation and translation texts

نویسندگان [English]

  • Yahya Modarresi Tehrani 1
  • Masoumeh Hajizadeh 2
چکیده [English]

The main aim of this research is describing the functional structure of the medical compilation-texts and translation-texts in order to find a relationship between written and translation texts. The main question of the research considers of the difference between the processes distribution of the medical written and translation texts. Therefore, 2000 clauses of 4 medical written book and 2000 clauses of 4 medical translation books are selected and compared. Research data are analyzed according to the experiential metafunction of functional grammar and its six processes (material, relational, mental, existential, verbal, behavioural). After selecting the 4000 clauses accidentally, their processes are identified and recorded. Analyses show that in some of the time intervals there is a close relationship between the processes of compilation and translation texts; however there are evidences of the influence of the distribution of translation texts` processes on the compilation ones or vice versa.