تاثیر اوضاع اجتماعی دوران ساسانی بر شکل گیری اندرزهای دینی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

2 هیئت تحریریه

چکیده

اردشیر بابکان پایه گذار سلسله ساسانی، به جای حکومت ملوک الطوایفی اشکانی، حکومتی را در ایران بنا نهاد که تمرکز در حکومت، وحدتِ تمام بخش­های ایران و برقراری دین زردشتی به عنوان کیش رسمی ایرانیان را با خود به­همراه داشت.  در پژوهش حاضر کوشیده شده است پس از بررسی ساختار جامعه ساسانی از لحاظ اجتماعی و مذهبی، ادبیات و اندرزهای آن دوره مورد مطالعه قرار گیرد و با ذکر نمونه­، محتوای اندرزهای دینی و حکمت عملی و تجربی فارسی میانه عهد ساسانی بررسی شده و به ارتباط و تاثیر اوضاع اجتماعی پادشاهان ساسانی و موبدان بر نوع و محتوای اندرزها پرداخته شود. روش تحقیق در این مقاله، کتابخانه­ای- اسنادی است و حجم نمونه، تمام اندرز های زبان پهلوی ساسانی را شامل می­شود که چند نمونه از آن­ ها برگزیده و سپس ترجمه شده­اند. هدف از نگارش این مقاله اثبات تاثیر جامعه دین محور ساسانی بر نوع اندرزهای این دوره است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

impact of social situation of Sassanid era on the formation of religious advices

نویسندگان [English]

  • Nasrin Aslani 1
  • zohre zarshenas 2
چکیده [English]

Ardeshir Babakan, the founder of Sassanid Empire, established a government in Iran in place of the feudal Parthian empire, which brought about the concentration in government, unity throughout the parts of Iran and determination of Zoroaster as the Iranians official religion.
In this research, it has been tried to investigate the literature and advices related to Sassanid era, following the study of Sassanid society structure in terms of social and religious factors. Additionally, it is intended to explore the contents of religious advices and Persian practical wisdom during the mid- Sassanid using examples, and the relation and effect of Sassanid kings and priests on the type and content of advices as well. Methodology of this research is Documentary – Library and the sample volume includes all the advices in Sassanid- Pahlavi language from which a number of samples were selected and translated. This article aims to prove the effect of Sassanid religious based society on the type of advices related to this era.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sassanid society
  • Religious based
  • Advice texts
  • Religious advices
  آلتهایم. فرانتس و روت استیل (1382)، تاریخ اقتصاد دولت ساسانی. ترجمه هوشنگ صادقی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی 

آموزگار، ژاله( 1386)، گزارشی ساده از سنگ نوشته های کرتیر ،صص39-55. بخارا، شماره 64

آموزگار، ژاله. و احمد تفضلی (1386). کتاب پنجم دینکرد.تهران: معین.

آموزگار، ژاله (1392). یادگار زریران. تهران: معین.

آموزگار، ژاله (1387). زبان ، فرهنگ و اسطوره. تهران: معین

ابوالقاسمی،محسن (1385). راهنمای زبان­های باستانی ایران. ج1. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها(سمت).

باقری، مهری (1385). دین ­های ایران باستان .تهران: قطره.

بلعمی، ابو علی محمد بن محمد(1341). تاریخ بلعمی. تصحیح محمد تقی بهار. به کوشش محمد پروین گنابادی . تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ

پورداود، ابراهیم( 1355). اوستا. تهران: مروارید

تفضلی، احمد (1370)، کرتیر و سیاست اتحاد دین و دولت در دوره ساسانی، صص721-736. یکی قطره باران جشن نامه استاد زریاب خویی

تفضلی، احمد (1391). مینوی خرد. تهران: توس.

جاماسب آسانا، ج.م (1371). متون پهلوی. گردآورنده سعید عریان. تهران: کتابخانه جمهوری اسلامی ایران.

دریایی، تورج(1392). ساسانیان. تهران: توس

دریایی، تورج(1392). امپراتوری ساسانی. تهران: فرزان روز

دورانت، ویلیام جیمز (1373). تاریخ تمدن . ج 4 بخش اول : عصر ایمان. ترجمه ابوطالب صارمی و دیگران. تهران: اقبال.

دوستخواه، جلیل (1371). اوستا. تهران: مروارید

راشد محصل، محمد تقی (1385). وزیدگی­های زادسپرم. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

زرشناس، زهره (1384). میراث ادبی روایی در ایران باستان. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.

زرین کوب ، روزبه (1381). تاریخ ایران باستان- تاریخ سیاسی ساسانیان. تهران. سمت

زرین کوب، روزبه (1393). تاریخ سیاسی ساسانیان در تاریخ جامع ایران.ج 2. تهران : دایره المعارف بزرگ اسلامی .

سرافراز، علی اکبر و بهمن فیروزمندی (1385). باستان شناسی و هنر ایران در دوران ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی. تهران: مارلیک

فره وشی، بهرام (1382). کارنامه اردشیر بابکان. تهران: دانشگاه تهران.

عریان، سعید(1382). راهنمای کتیبه­های ایرانی میانه پهلوی - پارتی. تهران: معاونت پژوهشی میراث فرهنگی، پژوهشکده زبان و گویش.

میرفخرایی، مهشید (1383).فرشته روشنی، مانی و آموزه های او . تهران: ققنوس.

میرفخرایی، مهشید (1392). بررسی دینکرد ششم . تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

کرتیس، وستا سرخوش و سارا استوارت(1392). ساسانیان. ترجمه کاظم فیروزمند. تهران: نشر مرکز

کریستین سن، آرتور (1372). ایران در زمان ساسانیان . ترجمه رشید یاسمی.تهران: دنیای کتاب.

کریمیان، حسن (1393).اوضاع اجتماعی در دوره ساسانی در تاریخ جامع ایران .ج3 . دایره المعارف بزرگ اسلامی.

کلیما، اوتاکر (1359). تاریخ جنبش مزدکیان. ترجمه جهانگیر فکری ارشاد . تهران: توس.

کنت، رونالد ج (1379). فارسی باستان. ترجمه سعید عریان. تهران: حوزه هنری.

گشتاسب، فرزانه و نادیا حاجی پور(1391)، «اخلاق و آداب سخن دانی در اندرزنامه های فارسی میانه، فصلنامه زبانشناخت» ، صص 69-84 ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

گشتاسب، فرزانه و نادیا حاجی پور(1393). اندرز اوشنردانا. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

گیرشمن، رومن (1372). ایران از آغاز تا اسلام. ترجمه محمد معین. تهران: علمی و فرهنگی.

مزداپور، کتایون (1378). داستان گرشاسب،تهمورس و جمشید گلشاه و متن­های دیگر. تهران: آگه.

مزداپور، کتایون (1386). اندرزنامه­های ایرانی، تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی .

مکنزی، دیوید نیل(1383). فرهنگ کوچک زبان پهلوی. ترجمه مهشید میرفخرایی. تهران: پژوهشگاه علوم  انسانی و مطالعات فرهنگی.

 

Dhabhar,B.N­ e.d)1913(.The pahlavi Rivayat accompanying The Dātistān- i -dīnīk,Bombay.

 

Jamasp-Asana, J.M)1897-1911(PahlaviText.Bombay.

 

Kent Kent,Ronald.G)1961 .(Old  Persian Grammer .new haven:American Oriental Society.

Madan,D.M. ed)1911(.The Complete Text Of  Pahlavi.Dinkard.Bombay.

Monna,Maria Cornelia)1978( .The Gathas of Zarathustra. Amsterdam Netherlands.

Nyberg, H)1974(. A Manual Of  Pahlavi.2vols. Wiesbaden..

Shaki Mansour )2011(.CLASS SYSTEM iii. In the Parthian and Sasanian Periods.p 652-668