مطالعه باید‌ها و نباید‌های آئین بودا در سرودی به زبان ختنی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات

2 استاد پزوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

زبان ختنی در شمار زبان­های ایرانی میانه شرقی جای می­گیرد و در مقایسه با زبان­های دیگر کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعه و بررسی متون ختنی در شناخت آداب و رسوم، فرهنگ و باورهای مردم سرزمین ختن کمک شایانی می­کند و از این طریق می­توان به مشترکات فرهنگی بیشتری میان فرهنگ ایران و هند باستان پی برد. در این راستا بررسی متون ختنی از جمله کتاب زَمبَستَه که سرشار از تفسیرها و مفاهیم رایج آئین بودایی و شامل آموزه­هایی از مکتب­­ مهم این آئین یعنی مهایانه است، ضروری می­نماید. فصل دوازدهم این کتاب فصلی آموزه­ای است و به سَموَرَ (= خویشتن­داری اخلاقی) که اولین گام در راه رسیدن به رستگاری است، اختصاص دارد و به گناهانی اشاره می­کند که سبب از بین رفتن سَموَرَ می­شوند. این گناهان به دو گروه گناهان بزرگ و کوچک تقسیم می­شوند که هریک خود شامل گناهان متعددی است. دوری از این خطاها سبب می­شود تا شخص شایستگی­های خود را افزایش داده و به نیروانه نائل گردد که هدف و نتیجه این آموزش­هاست. پژوهش حاضر به بررسی باید­ها و نباید­های آئین بودا بنابر فصل دوازدهم کتاب ختنی زَمبَستَه پرداخته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of do᾿s and don᾿ts of Buddhism in anthem in Khotanese Language

نویسندگان [English]

  • sarah rouhani 1
  • Mahshid Mirfakhraei 2
چکیده [English]

Khotanese language is considered as one of the Eastern middle Iranian language and is studied less than other languages. Study of Khotanese language effectively helps in understanding tradition, culture and beliefs of people of Khotan land, thus one can understand the cultural communalities between culture of ancient Persia and India. Along this, it is necessary to study of Khotanese scripts such as Zambasta which is fraught of interpretations and concepts of Buddhist faith and include teachings of important school of this faith, namely, Mahāyāna. Twelfth chapter of this book is an educative chapter and is devoted to Samvara (ethical continence) which is the first step of reaching to redemption, and it alludes to sins that cause waning of Samvara. These sings are divided into small and major sins and each one has many sins. Avoiding these errors causes that one increase his merits and attains Nirvana which is aim of this training. This study examines the do᾿s and don᾿ts of Buddhism based on twelfth chapter of Khotanese book of Zambasta.

کلیدواژه‌ها [English]

  • eastern middle Iranian language
  • Khotanese language
  • Zambasta
  • Buddhism
  • do᾿s and don᾿ts of Buddhism
-تفضلی، احمد.1378. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار.چ3، تهران: سخن.

-پاشایی،ع.1357. راه آیین(ذمه پده یا سخنان بودا). تهران، انجمن فلسفه ایران.

-پاشایی،ع. 1389. بودا، چ دهم، تهران: نگاه معاصر.

-میرفخرایی، مهشید.1366. «قطعه شعری به زبان ختنی»، فرهنگ، شماره یک، پاییز 1366، صص 219-230. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران.  

-میرفخرایی، مهشید.1371. «رنج جهانی در آئین بودا». فرهنگ، شماره سیزده، زمستان1371، صص217-238، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران.

-میرفخرایی، مهشید.1375. «گردونه­های آئین بودا سرودی به زبان ختنی»، فرهنگ، شماره اول، سال نهم، بهار 1375،صص91-104، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران.

-میرفخرایی، مهشید.1383. درآمدی بر زبان ختنی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

-میرفخرایی، مهشید.1384. «تمثیل پیل و خانه تاریک و خرد همه آگاه در شعری به زبان ختنی». نامه پارسی، سال دهم، شماره یک، بهار 1384، صص3-12.

-میرفخرایی، مهشید.1388. اصل خلاء یا تهیگی بنابر آموزه بودا. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

-میرفخرایی، مهشید.1389. «زندگی و مرگ در آئین بودا بنابر یک قطعه ختنی»، فصلنامه پازند، شماره بیست و بیست و یکم، بهار و تابستان1389، صص103-118.

-میرفخرایی، مهشید.1392.«درآمدی بر آثار ادبی زبان ختنی»، فصلنامه پازند، شماره سی و دو -سی وسه، سال نهم، بهار و تابستان1392، صص89-110.

-میرفخرایی، مهشید.1393. ادبیات ختنی. در: تاریخ جامع ایران، ج5، تهران، دائره المعارف بزرگ اسلامی.

-هینلز، جان راسل.1389. ادیان زنده شرق. ترجمه­ جمعی از مترجمان، قم، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.  

-Bailey, H.W.1967,  Prolexis to the book of  Zambasta ,Cambridge university press.

-Bailey, H.W.1979, Dictionary of khotan  saka , Cambridge (DKS) :Cambridge university press.

- Bhatlacharya, H.S. 1976. Jain Moral  Doctrine. Bumbay : Jain Sāhitya Vikās maṇḍal.

-Dresden, M.J. 1977,Khotanese(Saka) Manuscripts: a Provisional Handlist. ACIr 12, Varia 1976, Téhéran-Liége, pp.27-85.

-Emmerick, R.E.1968, The book of Zambasta (Z), A khotanese  poem on Buddhism ,London: oxford university  press.

-Emmerick,R.E.2008 , An introduction tokhotanese .Ed.M.Maggi,J.S.sheldon,and N.Sims- williams, Weisbaden.

-Emmerick,R.E.,2009,Khotanese and Tumshuqese. TheIranian Languages,ed. Gernot Windfur.Pp.337-415.London and New York.

-Nyanatiloka,1988 (rep).Buddhist Dictionary: Manual of Buddhist term and Doctrines. Ed. Nyanaponika. Srilanka.

-Maggi, M. 2008. Khotanese – literature. http://www.iranica.com/articles/khotanese- literature.

-Monier-Williams, M. 1899. Sanskrit –English Dictionary, oxford: At the clarendon press.

-Sundermann,W.1989.http://www.iranica.com/articles/bodhisattva-in-the-middle-iranian-languages.

-Sanghvi,Sukhlal, 1974. Commentary on Tattvārthasūtra  of Vācaka Umāsvāti. trans. by K. K. Dixit. Ahmedabad, L. D.  Institute of Indology.