بعد تعاملی کلام در روایت«جوان مشت زن» سعدی: تحلیل نشانه – معنایی یک گفتمان روایی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 مدیر عامل دفتر گسترش پژوهش و آموزش فارس، مربی دانشگاه فرهنگیان شهید مطهری شیراز

2 عضو هیئت علمی/دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

جُستار حاضر تحقیقی ست مبتنی بر روش کیفی - توصیفی که به تحلیل  گفتمان روایی، پویایی و بعد تعاملی کلام در روایت «جوان مشت‌زن» از باب سوم گلستان سعدی می پردازد. مقاله در چارچوبی نشانه - معنایی و با بهره‌جستن از الگوی شعیری (1381) و تلفیق آن با طرح‌واره‌ی روایت‌شناسی لباو (1967) تحلیل موضوع را فراروی خود می‌نهد و ضمن تشریح برش‌ها و زنجیره‌های پیکره‌ی روایی انتخابی، به تبیین ابعاد کلامی شکل‌دهنده‌ی این روایت در چارچوب مورد نظر می‌پردازد. مقاله چنین نتیجه می­گیرد که گفتمان روایی جاری در  متن انتخابی از گلستان سعدی، گفته‌ای‌ست مشابه‌سازی‌شده با واقعیت که در آن فرآیند پویای تولید معنا از یک‌سو، نتیجه‌ی تعامل کنش‌گزاران و کنش‌پذیران درون روایت در توالی رخدادهاست و از دیگرسو نیز حاصل تعامل سعدی و خواننده یا شنونده‌ی روایتیعنی همان گفته‌پرداز و گفته‌‌خوان (راوی و مروی) می‌باشد که در تناوبی از اتصال و انفصال گفتمانی به وقوع می‌پیوندد و به این قرار است که سعدی با به‌کاربست قالب‌‌های تعاملی ویژه‌ا‌ی، توانسته دست به تولید و آفرینشی پویا، جهت‌مند و هدف‌دار در حوزه‌ی زبان بزند که با گذر از کارکردهای تعاملی در ایجاد معنای نخستین  و دست‌یابی‌ به کارکردهای معنایی برون زبانی، به شاکله‌بندی نظام‌های ویژه‌ای از گفتمان روایی منتج می­گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Semiotic Approach in Analyzing the Interactive Aspect of Golestan-e-Sa′di’s Narrative Discourse

نویسندگان [English]

  • Siamak Sahebi 1
  • Hamidreza Shairi 2
  • mostafa asi 3
1 Managing director of Fars department of research and education Lecturer in Shahid Motahari teacher training university
2 Associate Professor, Departement of French as a Foreign Language, Tarbit Modares University
چکیده [English]

This article tries to study the interactive aspect of Golestan’s narrative discourse regarding “The young Boxer” anecdotederived from the third chapter. This research considers a semiotic approach, which has been developed recently in Paris Linguistics School, so that it will reveal how the semiotic process have the meaning formed and produced in the underlying layers of the Golestn’s narrative corpus and discourse. This work takes discourse as the product of an interaction between utterer and co-utterer in the process of generating meaning. Then, according to analyzed sample text the research concludes that sa'di in his Golestan follows the interactive narrative features and the persuasive type is the more outstanding one reflecting the interior tend of Golestan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Narration
  • Narrative discourse
  • Narrative corpus
  • S'adi’s Golestan
  • Semiotic
- آسابرگر، آرتور (1380)، روایت در فرهنگ عامیانه، رسانه و زندگی، تهران: سروش.

- آیبرمز، ام. اچ. و جفری گالت هرفم (1387)، فرهنگ توصیفی اصطلاحات ادبی، ترجمه‌ی سعید سبزیان، تهران: رهنما.

- احمدی، بابک (1380)،ساختار و تأویل متن، تهران: مرکز.

- تولان، مایکل (1386)، روایت‌شناسی: درآمدی زبان‌شناختی انتقادی، ترجمه‌ی فاطمه علوی و فاطمه نعمتی، تهران: سمت.

- زرین­کوب، عبدالحسین (1382)، ارسطو و فن شعر، چاپ چهارم، تهران: امیرکبیر

- سعدی، مصلح ابن عبدالله (قرن هفتم)، گلستان، تصحیح محمد علی فروغی (1382)، تهران: ققنوس.

- شعیری، حمیدرضا (1381)، مبانی معناشناسی نوین، تهران: سمت.

- شهبا، محمد (1388)، روایت‌شناسی چیست و کجا قرار می‌گیرد؟، کانون ادبیات ایران:www.kanoonweb.com، آخرین به روزرسانی 29 تیر ماه 1388.

- صاحبی، سیامک (1388)، «بررسی گفتمان روایی گلستان سعدی: رهیافتی نشانه معناشناختی»، پایان نامه کارشناسی ارشد: دانشگاه علوم و تحقیقات فارس.

- عباسی، علی (1385)، «روایت­شناسی هنری از منظر گرماس»، سخنرانی در نشست روایت­شناسی، سالن اجتماعات معاونت علمی – پژوهشی فرهنگستان هنر، مورخ 27/4/1385.

- فلاحی و دیگران (1389)، «بررسیو نقد ‌رواییگلستانبراساسنظریهتحلیلانتقادیگفتمان»، فصلنامه­ی «پژوهش زبان و ادبیات فارسی»، شماره شانزدهم، صص133- 109.

- مارتین، والاس (1382)، نظریه­های روایت، ترجمه محمد شهبا، تهران، هرمس.

-   متینی، جلال (1375)، «اشخاص داستان در گلستان»، مجموعه مقالاتی درباره‌ی زندگی و شعر سعدی، تهران: امیرکبیر،    صص 246-261.

-  یارمحمدی، لطف­اله (1385)، ارتباطات از منظر گفتمان‌شناسی انتقادی، تهران: هرمس.

- Hatch. E. (1992), Discourse and Language Education, London: Cambridge University Press.

- Lebav, W. and Walteskey, L. (1967), "Narrative Analysis: Oral Versions of Personal Experience", in J.  Hem (Ed.), Essays on the Verbal and Visual arts, Seattle: University of Washington Press, PP. 12-44

- Fontanille, J. (1998), Sémiotique du discourse, Limoges: PULIM.

- Greimas, A. J. (1987), Dé l'imperfecti, Périgueux: Pierre Fanlac.