زبان فرمولواره‌ای و نقش آن در آموزش زبان فارسی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (نویسنده مسئول)،

2 دانشیار زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

این جستار پژوهشی است توصیف‌بنیاد که به معرفی، توصیف، و تحلیل عبارت‌های فرمولواره‌ای و انواع اصلی آن در فارسی می‌پردازد. فرمولواره‌ها دو گونه‌ی اصلی دارند؛ فرمولواره‌های ثابت (پیش‌ساخته) توالی‌هایی هستند که به‌طور یکجا فراگرفته، به‌طور یکجا ذخیره می‌شوند و به‌طور یکجا بکار می‌روند. دیگری، فرمولواره‌های زایا (نیمه‌پیش‌ساخته) هستند که هم دارای عناصر ثابت و هم برخی جایگاه‌های تُهی هستند که توسط عناصری از مقوله واژگانی مشخص پُر می‌شوند. داده‌های پژوهش از پایگاه داده‌های زبان فارسی، وِب‌گردی، زنجیره‌های تلویزیونی، و مشاهدات شخصی گردآوری‌شده است. این پژوهش به سؤالاتی از این قبیل می‌پردازد که فرمولواره‌ها در چه بافت‌هایی، و با چه معنایی بکار می‌روند و فراگیری آن‌ها چگونه می‌تواند به رفع مشکل روانی گفتار فارسی‌آموزان بیگانه کمک کند. گوناگونی داده‌ها نشان می‌دهد فرمولواره‌ها تقریباً در تمامی بافت‌های اجتماعی-فرهنگی و غالباً در معنای اصطلاحی بکار می‌روند. در ادامه بر مبنای انگاره پردازش دوسطحی به چگونگی پردازش فرمولواره‌ها پرداخته‌ایم. پس از تحلیل ساختار درونی و ارائه نمونه‌های متعدد از فرمولواره‌ها و دسته‌بندی جایگاهشان در گفتمان ، به توصیفی دست‌یافتیم که راه را برای فراگیری آن‌ها در آموزش زبان فارسی هموار می‌کند. ازآنجایی‌که بر مبنای هر فرمولواره زایا می‌توان بی‌نهایت عبارت جدید خلق کرد بنابراین فراگیری آن‌ها می‌تواند کمک شایانی به سلاست گفتاری زبان‌آموزان کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Formulaic Language and its Role in Persian Language Teaching

نویسندگان [English]

  • Mojtaba kaveh 1
  • Azita Afrashi 2
1 Institute for Humanities and Cultural Studies
2 The associate professor of linguistics, Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

This descriptive study investigates formulaic language in Persian. There are two types of formulae: prefabricated (situation-bound) formulae (PFF); and semi-prefabricated formulae (SPFF); they have fixed elements as well as open slots to be occupied with words of given lexical categories. The data is taken from linguistic corpora, soap operas, personal observations, and web materials. This study addresses these questions: 
a.            What contexts are formulae used in?
b.            What socio-cultural meanings do formulae convey? 
c.             How can learning formulae help overcome the problem of fluency of Persian language learners?
 Formulaic sequences are used in all socio- cultural contexts and mostly in idiomatic meaning. To analyze the data, the author used his own intuition as well as other native speakers’ along with consulting various dictionaries. In the following ‘dual process model’ is employed to demonstrate the interaction of PFF and SPFF as well as novel language. The implications in teaching involve that introducing the situation and meaning of PFF to learners helps them produce idiomatic native like expressions in a given situation and analyzing the  SPFF and identifying their underlying formula, meaning, and restrictions (deductively) and presenting different examples (inductively)to learners  they can generate infinite number of native like  expressions  in Persian.

کلیدواژه‌ها [English]

  • formulaic language
  • fixed formulae
  • semi-prefabricated formulae
  • structural description
  • semantic descriptions
 انوری، حسن (1382)، فرهنگ فشرده‌ی سخن، تهران: سخن.

پایگاه داده‌های زبان فارسی (1394)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

کاوه، مجتبی (1390)، بررسی، توصیف و تحلیل زبان فرمولواره‌ای در فارسی (ساخت‌های     نیمه‌کاره)، رساله کارشناسی ارشد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

میرزاده اهری، مصطفی، (دانش‌آموخته‌ی دکتری زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، (1394) مصاحبه‌ی حضوری.

نجفی، ابوالحسن (1378)، فرهنگ فارسی عامیانه، تهران: نیلوفر.

ورتنیکوف، الکساندر (1380)، برخی ساخت‌های نحوی قالبی‌شده در زبان فارسی، ترجمه‌ی محسن شجاعی، مجله‌ی زبان‌شناسی، سال 16 شماره‌ی اول، شماره‌ی پیاپی31.

وفایی، وحید (1391)، توصیف و تحلیل عبارات از پیش‌ساخته شده در فارسی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام‌نور، تهران.

Bahns, J., Burmeister, H., & Vogel, T. (1986). The pragmatics of formulas in L2 learner speech: Use and development. Journal of Pragmatics  (10, 693-723)

 

Biber, D., Conrad, S. & Cortes, V. (2004). ‘If you look at lexical bundles in university teaching and textbooks’. Applied Linguistics

Bolander, M. (1989). Prefabs, patterns and rules in interaction? Formulaic speech in adult

learners' L2 Swedish. In K. Hyltenstam, & L.K. Obler (Eds.), Bilingualism across the lifespan:

Aspects ofacquisition, maturity, and loss (pp. 73-86). Cambridge, UK: Cambridge University Press

Ellis, N.C (1996). Sequencing in SLA: Phonological memory, chunking, and points of order.

Studies in Second Language Acquisition, 18,91-126.

Hatami, Sarvenaz, PhD Candidate of Linguistics (2015), Alberta University, personal correspondence.

Hickey, T. (1993). Identifying formulas in first language acquisition. Journal of Child Language,

 

Kecskes, Istvan, (2003), Situation-Bound Utterances in L1 and L2. Berlin: Mouton de Gruyter.

Kuiper, Koenraad, (2015), University of Canterbury, personal correspondence.

 Nick C. Ellis & Rita Simpson-Vlach, An Academic Formulas List (AFL): Corpus Linguistics, Psycholinguistics, and Education. University of Michigan

Pawley, Andrew & Frances Syder (1983), “Two puzzles for linguistic theory: Native like selection and native like fluency”, In Language and communication, J. C. Richards & R.W. Schmidt (Eds), London: Longman, (pp. 191-227)

Peters, AM. (1983). Units of language acquisition. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Quirk, Randolph, Geoffrey Leech & Jan Svartvik (1972), a Grammar of Contemporary English, Cambridge: CUP. (pp. 411-413)

Saberi, Koroush (2014), Routine Politeness Formulae in Persian: A Socio-Lexical Analysis of Greetings, Leave-taking, Apologizing, Thanking and Requesting, (PhD thesis), University of Canterbury, News land.

Schmitt, Norbert and Carter Roland, “Formulaic sequences in action”, Norbert Schmitt (2004), Formulaic Sequences, Amsterdam, the Netherlands, John Benjamins Publishing Co. (1-22)

Van Lancker Sidtis, Diana. “Formulaic and Novel Language in a ‘Dual Process’ Model of Language Competence”, Corrigan, R. et al. (2009), Formulaic Language: volume 2: acquisition, loss, psychological reality, and functional Explanations, Amsterdam, the Netherlands  John Benjamins Publishing Co.(445-470).

Wood, D. 2002. Formulaic language in acquisition and production: Implications for teaching. TESL Canada Journal (20: 1–15)

Wray, Alison, (2002), Formulaic Language and the Lexicon, Cambridge: CUP.

Wray, Alison, (2014) Cardiff University, personal correspondence.