بازنگری قطعۀ ac (M2 II)

نویسنده

گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

در دست‌نویس M2 II از مجموعۀ متون تورفانی، برابر با قطعۀ ac در تقسیم‌بندی موضوعی مری بویس، به دو نیرو اشاره شده است: نیروی روشنی و نیروی تاریکی. آندرئاس و هنینگ در ترجمه و تفسیر این قطعه، نیروی روشنی را به دو بخش فعاله، که نجات خواهد یافت، و منفعله که تا ابد در ظلمت گرفتار خواهد ماند، تقسیم کرده‌اند. با آنکه محققان بعدی در ترجمۀ این قطعه متأثر از ایشان بوده‌اند، در خصوص نیروی روشنی فعال و منفعل یا سکوت کرده و یا به گونه‌ای مبهم بدان اشاره کرده‌اند. ترجمه‌های پیشنهادی محققان در موارد متعددی به دلیل عدم رعایت نحو کلام، و نیز اعمال تغییراتی در تقسیم‌بندی موضوعی پاراگراف‌های کاتب، مبهم است. در این مقاله نشان خواهیم داد که: مبحثی تحت عنوان نیروی روشنی فعاله و منفعله در کیش مانی وجود ندارد؛ محققان در تصحیح انتقادی متن توجهی به تقسیم‌بندی موضوعی کاتب نداشته‌‌اند؛ ساختار نحوی کلام ساده و روان است و علت ابهام نحوی و معنایی متن را باید در نوع برداشت محققان جست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of ac (M2 II)

نویسنده [English]

  • Mohsen Mirzaie
Department of Culture Ancien Iranian Languages, Faculty of Persian and Foreign Language, University of Tabriz, Iran
چکیده [English]

In M2 II, a fragment of Manichaean Turfan texts, equivalent to the text “ac” according to the subject-matter partition created by Boyce, there are two powers named by Mani as “the Power of Light”, and “the Power of Darkness”. By giving some notes, Andreas and Henning interpreted the Power of Light as an active Power who will gain the eternal salvation, and a passive one that have to stay bogged down in Darkness forever. Though the scholar translations of the text are based on Andreas and Henning’s, they are either quiet about the Powers or some indefinite allusions are just mentioned by them. With making unnecessary changes to the scribe’s paragraphs on the one hand, and paying not much attention to the Parthian syntax rules on the other, the scholars who translated this text did suggest different translations which seem in some cases to be obscure. In this essay these items will be discussed: The idea of the active and passive Powers of Light is in the air; the scholars did not pay attention to the distinct topical divisions appeared in the scribe’s writing system; the scholar’s negative attitude to some syntactical structures is rather responsible for those obscurity.

ابوالقاسمی، محسن (1379). مانی به روایت ابن ندیم، تهران: طهوری.

ابوالقاسمی، محسن (1383). دین‌ها و کیش‌های ایرانی در دوران باستان به روایت شهرستانی، تهران: هیرمند.

بهار، مهرداد و اسماعیل‌پور، ابوالقاسم (1394). ادبیات مانوی، تهران: کارنامه.

تقی‌زاده، سید حسن (1383). مانی‌شناسی، به کوشش ایرج افشار، تهران: توس.

رضایی باغ‌بیدی، حسن (1388). راهنمای زبان پارتی، چ. 2، تهران: ققنوس.

Andreas, F.C. and Henning, W.B. (1934). “Mitteliranische Manichaica aus Chinesisch-Turkestan”, III, SPAW 1934, pp. 846-912.

Asmussen, J.P. (1975). Manichaean Literature, New York: Scholars’ Facsimiles & Reprints.

Boyce, M. (1954). The Manichaean Hymn-Cycles in Parthian, London: Oxford University Press.

Boyce, M. (1975). A Reader in Manichaean Middle Persian and Parthian, Téhéran-Liège: Bibliothèque Pahlavi 1975 (Acta Iranica 9).

Boyce, M. (1977). A Word-List of Manichaean Middle Persian and Parthian, Téhéran-Liège: Bibliothèque Pahlavi 1977 (Acta Iranica 9a).

Brunner, Ch.J. (1977). A Syntax of Western Middle Iranian, New York: Caravan Books.

Colditz, I. (2009). “Manichaean Time-Management: Laymen between Religious and Duties”, New Light on Manichaeism, BeDuhn, J.D. (ed.), Leiden-Boston: Brill, pp. 73-99.

Durkin-Meisterernst, D. )2004(, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthian, Turnhout: Brepols Publishers.

Durkin-Meisterernst, D. (2014). Grammatik des Westmitteliranischen (Parthisch und Mittelpersisch), Wien: Österreichische Akademie der Wissenschaften.

Gardner, I. (1995). The Kephalaia of the Teacher, Leiden, New York, Köln: Brill.

Jackson, A.V.W. (1932). Researches in Manichaeism, New York: Columbia University Press.

Klimkeit, H.J. (1993). Gnosis on the Silk Road: Gnostic Texts from Central Asia, San Francisco: Harper.

Skjærvø, P.O. (2009). “Middle West Iranian”, The Iranian Languages, G. Windfuhr (ed.),  London and New York: Routledge, pp. 196-278.

Sundermann, W. (1973). Mittelpersische und Partische Kosmogonische und Parabeltexte der Manichäer, Berlin: Akademie-verlag.

Sundermann, W. (1998). “Manichaean Eschatology”, (Last Updated: January 19, 2012), http://www.iranicaonline.org/articles/eschatology-ii

Sundermann, W. (2002). “The Manichean Pantheon”, (Last Updated: July 20, 2002), http://www.iranicaonline.org/articles/manicheism-ii-the-manichean-pantheon