پیشنهادی درباره ی قرائت علامت اختصاری GWDAN برروی سکه های عرب ساسانی و شناسایی محل ضرب این سکه ها

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیارفرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر

چکیده

ویرانه های به جا مانده در سر مشهد نشان دهنده شهری بزرگ مدفون شده ساسانی ـ اسلامی است. در سال ۱۹۷۹ ویتکام ( Whitcomb) موفق به شناسایی ویرانه های شهر باستانی غندیجان در جنوب کازرون و در مسیر تاریخی شیراز به توج نایل گردید. امروز به طور قطع مشخص است که غندیجان همان سر مشهد امروزی است که در ۸۴ کیلومتری جنوب کازرون است. با توجه به آثار باقی مانده از این محوطه باستانی به نظر می رسد که این شهر در دوران ساسانی از رونق زیادی برخوردار بوده است و در اوایل دوره اسلامی یعنی قرن دوم و سوم از رونق آن کاسته و در قرن هفتم و هشتم از سکنه خالی شده است.
هدف از نوشتن این مقاله ارائۀ قرائتی برای علامت اختصاری GWDAN  منقور بر روی تعدادی از سکه های عرب ساسانی متعلق به خلیفه عمربن عبیدالله بن معمر ضرب شده، می باشد. این علامت اختصاری اگر به صورت  GNDAN خوانده شود می تواند با توجه به شواهد زبانشناسی و باستانشناسی با شهر باستانی غندیجان که در ایالت پارس و درنزدیکی شهر توج واقع شده انطباق داده شود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A suggestion for re-interpretation of GWDAN Mint Marks on Arab -Sassanian Coins.

نویسنده [English]

  • maryam ansari
چکیده [English]

The buried remains of the ruins of Sar-Mashhad represent a great city that belonged to the Sassanian-Islamic era. In 1979, Whitcomb succeeded in identifying the ruins of the ancient city ofGhandijan in the south of Kazeroon and the historic route of Shiraz to Tawwaj. Today, it is definitely clear that Ghandijan is the same as Sar-Mashhad, which is 84km. south of Kazeroon. Considering the remains of the ancient site, it seems that this city had thrived during the Sassanid era, at the beginning of the Islamic era, and during the second and third centuries, but was emptied during the seventh and eight centuries. The purpose of this article is to provide another interpretation of the mint mark GWDAN on a number of Arab-Sassanian coins dating back to the reign of Calipha Umar ibnUbayd Allah ibnM’mar.. However, if this mint mark instead signifies GNDAN, then it would correspond to the ancient city of Ghandijan according to linguistic and archaeological evidences, which is located in the Pars province near the city of Tawwaj.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Coin"
  • "Sassanian"
  • "Arab_Sassanian"
  • "Pahlavi"
  • " Ghandjan"
  • "Umar ibn Ubayd Allah ibn". M’mar
  1. ابن بلخی.(1363).فارسنامه ، تصحیح گ. لسترنج و ر. آ. نیکلسون. تهران:دنیای کتاب.
  2. ابن بلخی.(1374).فارسنامه ، توضیح و تحشیه : منصوررستگار فسایی، شیراز: بنیاد فارس شناسی .
  3. ابن حوقل .(1366). ایران در صوره الارض(سفرنامه)، به کوشش جعفر شعار، تهران: امیر کبیر.ابن خردادبه،( 1368). مسالک و ممالک، ترجمه علی بن عبدالسلام کاتب، مشهد. انتشارات آستان قدس رضوی.
  4. اصطخری، ابواسحاق ابراهیم.( 1373). مسالک و ممالک، ترجمه محمد بن عبدالله تستری، تهران. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
  5. امیراحمدیان، بهرام.(1383). تقسیمات کشوری تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.
  6. انصاری، مریم؛ زرشناس،زهره.( 1392). ”بازجستن ضراب خانه های ساسانیان در فارس“، مجله زبان شناخت، مقاله۲. دوره ۴، شماره ۸، پاییز و زمستان 1392 صص ۲۵ـ۳۶.
  7. تاریخ نامه طبری.(1378).گردانیده منسوب به ابوعلی بلعمی،تصحیح محمدروشن ،ج.۱،تهران:سروش.
  8. شوارتس، پاول.(1372). جغرافیای تاریخی فارس. ترجمه جهانداری کیکاوس، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  9. طبری. محمد بن جریر.( 1368). تاریخ الرسل و الملوک(تاریخ طبری). ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج ۲. اساطیر.
  10. کریمی، بهمن.(1329). راه های باستانی و پایتخت های قدیمی غرب ایران، انتشارات اداره کل باستانشناسی.
  11. گیرشمن.ر. (1375) .ایران از آغاز تا اسلام،ترجمه محمد معین ،تهران،شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  12. لسترنج، گ.(1337). سرزمین خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
  13. مستوفی، حمداله، نزهه القلوب، تصحیح و تحشیه م. دبیر سیلقی، تهران: انشارت طه.
  14. مقدسی، ابو عبدالله محمد بن احمد.( 1362). احسن التفاسیم فی معرفه الاقلیم، ترجمه علینقی منزوی،ج ۲. شرکت مولفان و مترجمان : ایران.
  15. نهچیری، عبدالحسین.(1370). جغرافیای تاریخی شهرها، تهران: انتشارات مدرسه وابسته به دفتر انتشارات کمک آموزشی.
  16. نیکنامی، کمال الدین؛ فاضل، لیلا.(1394).” شناسایی و معرفی مسیر باستانی بیشاپورـ فیروزآباد( اردشیر خره) در دوره ی ساسانی و قرون اولیه اسلامی”. مجله پژوهشهای  باستانشناسی ایران صص. ۱۱۷ـ۱۳۴.
 

 

17. Al-Tabari (1985). The  History Of al-Tabari, Vol. XXI,  The Victory of The Marwandis A.D. 685-693 /A.H.  Translated by MichealFishbein( Suny Series in Near Eastern Studies)

 

18.Album, S.(2002).Sylloge of the Islamic Coins in the Ashmolean,Vol. 1: The Pre-Reform coinage of Early Islamic Period.,Oxford 2002.

 

19.Istakhri (1967). Masalil al_ Mamalik, ed.  M.J.de Goeje, BiblithecaGeographorumArabicorum 1, Leiden Brill.

 

20.Howqal, Ibn_e. (1967).Sural al_ arz ed. J. H. Karmers, Bibliotheca GeograhorumArabicorum 2, Leiden:Brill.

 

21. Schindel, N.(2009). SyllogoNummorumSasanidarum. Austrian Academy of Science Press.

 

22. Tabari (1990). The History of al – Tabari( Tarikh al- rusulwa’l –muluk), Vol. XXVI. The History of the Marwandis. Translated by MichealFishbein , State University of New York press.

 

23.Vondenberg, L. (1961).”RecentesDecouvertes de Monuments”, Iranicaantiqua I, Leden,PP.163_198.

 

24. Whitcomb, D. S. (1979).Trade and Traditional in Medieval Southern Iran, Ph.D. dissertation, University of Chicago, Chicago.

سایت های اینترنتی:

 http://www.malekmuseum.org.

http://stevealbum.virtualave.net.