حالت و حالت‌نمایی در وفسی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی

2 کارشناس ‌‌ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی انواع حالت‌های دستوری در وفسی، از زبان‌های ایرانی شمال غربی، و بررسی شیوه‌های حالت‌نمایی آن‌هاست. در این‌باره، چهارده حالت دستوری در وفسی قابل شناسایی است که از طریق راهبرد‌های گوناگون زبانی به شرح زیر نشان‌گذاری می‌شوند: 1. استفاده از تک‌واژ به صورت پسوند؛ 2. استفاده از حروف اضافه؛ 3. استفاده از واژه‌بست‌ها (حروف اضافة وابسته از لحاظ آوایی)؛ 4. استفاده از ترتیب واژگانی؛ و 5. استفاده از ویژگی‌های زبرزنجیری. نتایج تحقیق، که در طی جدول‌هایی در مقاله آورده شده است، نشان می‌دهد که حالت‌های «کنایی»، «مفعولی»، «مفعولی حرف‌‌ اضافه»، «به‌واسطه»، و «ملکی»، در گویش، با استفاده از تک‌واژ‌های تلفیقیِ حالت غیر مستقیم؛ همچنین حالت «به‌واسطه» (علاوه بر راهبرد پیشین) در ساخت‌های خاص، با استفاده از واژه‌بست؛ حالت‌های «ازی»، «بایی»، «برایی»، «ابزاری»، «مکانی»، و «حرکتی» از طریق حروف‌ ‌اضافه؛ و حالت‌های «فاعلی» و «مطلق» از طریق ترتیب واژگانی و نوع ساختار جمله حالت‌نمایی می‌گردند. علاوه ‌بر آن، در نمایاندن حالت‌‌ «ندایی» در وفسی، از ویژگی زبرزنجیریِ آهنگ خیزان بهره برده می‌‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Case and Case Marking in Vafsi

نویسندگان [English]

  • Mahinnaz Mirdehghan 1
  • Saeedreza Yusefi 2
1 Assistant Professor Linguistics Shahid Beheshti University
2 M.A. Linguistics Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Fourteen grammatical cases can be detected in Vafsi. These cases are marked by means of different types of strategies. These strategies are: 1. using morphemes in the form of suffixes, 2. using ppositions, 3. using clitics, 4. using word order, and 5. using suprasegmental features. Ergative, accusative, object of adposition, dative and genitive cases in Vafsi are marked using the portmanteau morphemes mentioned in the Table No.3. Ablative, comitative/ associative, dative, locative, allative and instrumental cases are marked using word order and the sentence structure. Only the vocative case is marked using the suprasegmental feature of the rising tone. Summary of Vafsi cases are classified in Table No. 4.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Vafsi case
  • case marking
  • portmanteau morpheme
  • word order
  • suprasegmental feature in case marking
  • relator
  • dative
  • ablative
  • comitative/ associative
  • locative
  • allative
  • instrumental
لکوک، پ. (1382). «گویش های مرکزی ایران»، در راهنمای زبان‌های ایرانی، ویراستة رودیگر اشمیت، ترجمة آرمان بختیاری و دیگران، تهران: ققنوس.

مقدم، م. (1318). گویش‌‌های وفس و آشتیان و تفرش، تهران: انجمن ایرانویج.

میردهقان، م. (1387). حالت‌نمایی ‌‌افتراقی در زبان‌‌های هندی/ اردو، پشتو و بلوچی، در چهارچوب بهینگی واژ-نقشی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

میردهقان، م. و س. ر. یوسفی (در دست بررسی). «حرف‌‌اضافه‌نمایی افتراقی در وفسی در چهارچوب نظریة بهینگی»، مجلة پژوهشی زبانی، دانشگاه تهران.

یوسفی، س. ر. (1391). «بررسی و تحلیل نظام حالت در گویش وفسی در چهارچوب نظریة بهینگی»، پایان‌‌نامة کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

 

Abraham, W. (2006). ‘Bare and Prepositional Differential Case Marking: The Exotic Case of German (and Icelandic) Among all of Germanic’, L. Kulikov, A. Malchukov,  & P. de Swart (eds.), in Case, Valency and Transitivity, Amsterdam, UK: Benjamins.

Butt, M. (2005). Theories of Case, Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Dixon, R. M. W. (1994). Ergativity, Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Hewson, J. and V. Bubenik (2006). From Case to Adposition: the Development of Configurational Syntax in Indo-European Languages, Philadelphia, PA: John Benjamins.

Jahani, C. (2003). The Case System in Iranian Balochi in a Contact Linguistic Perspective, A. Korn & C. Jahani (eds.), in The Baloch and their Neighbours: Ethnic and Linguistic Contact in Balochistan in Historical and Modern Times, Wiesbaden, Germany: Reichert.

Lazard, G. (1998). Actancy, Berlin, Germany: Mouton de Gruyeter GmbH & Co.

Matthews, P. H. (ed.) (2006). Oxford Concise Dictionary of Linguistics with Chinese Translation, Shanghai, China: Oxford University Press and Shanghai Foreign Language Education Press.

Mirdehghan, M. and S. R. Yousefi (to appear). ‘Dative Case Marking in Vafsi Within OT Framework’.

Stilo, D. L. (1981). ‘The Tati Language Group in the Sociolinguistic Context of Northwestern Iran and Transcaucasia’, Iranian Studies, 14 (3-4).

Stilo, D. L. (2004). Vafsi Folk Tales, Weisbaden, Germany: Ludwig Reichert Verlag.

Stilo, D. L. (2005). ‘Iranian as Buffer Zone Between the Universal Typologies of Turkic and Semitic’, É. Á. Csató, B. Isaksson, & C. Jahani (eds.), in Linguistic Convergence and Areal Diffusion: Case Studies From Iranian, Semitic and Turkic, London, UK: Routledge Courzon.

Stilo, D. L. (2006). Ditransitive Constructions in Vafsi,

Windfuhr, G. (2009). Dialectology and Topics, G. Windfuhr (ed.), in The Iranian Languages, New York, NY: Routledge.