زایایی فرایند ترکیب در زبان فارسی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری دانشگاه آزاد

2 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

زایایی به معنی توانایی تولید صورت‌های جدید بر اساس قواعد موجود در زبان از ویژگی‌های مهم زبان است که در تمامی بخش‌های آن، از جمله حوزۀ ساخت‌واژه، وجود دارد. اکثر صاحب‌نظران زایایی را یک پیوستار می‌دانند. در این پژوهش، نگارندگان بر آن‌اند زایایی را در فرایند ترکیب زبان فارسی بررسی کنند و به این پرسش پاسخ دهند که، در پی اندازه‌گیری کمّی زایایی فرایند ترکیب در زبان فارسی، کدام فرایندها در دو سر این پیوستار به عنوان زایاترین و غیر زایاترین فرایند‌های ترکیب قرار دارند. در این راستا، از روش‌های سنجش زایایی ساخت‌واژی باین کمک گرفته شده و زایایی فرایندهای ترکیب در پیکره‌ای برگرفته از پایگاه داده‌های زبان فارسی بررسی می‌شود. نتیجۀ اندازه‌گیری کمّی زایایی در این روش‌ها نشان می‌دهد که، در زبان فارسی، فرایند ترکیب «اسم + اسم» بیش‌ترین زایایی را دارد و فرایند «ضمیر + حرف اضافه + ضمیر» از کم‌ترین میزان زایایی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Productivity in Persian Compounding Processes

نویسندگان [English]

  • Seyyedeh Nazanin Amir Arjmandi 1
  • Mostafa Asi 2
1 Ph.D Candidate Islamic Azad University, Branch of Sciences and Research, n_arjmandi@yahoo.com  Professor Institute for Humanities and Cultural Studies
2 Professor Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

The present study investigates the productivity of compounding process in Persian.
Productivity, the creation of new word forms based on the present language rules, is
one of the crucial properties of every language. It exists in all language modules
including morphology. Most of the scholars studying productivity consider it as a
continuum from fully-productive to unproductive with semi-productive processes in
between. In the present study, the authors attempt to investigate productivity of
compounding process in Persian language. Morphological productivity measurement
methods introduced by Baayen (1994) are employed in order to investigate the abovementioned
productivity process. It should be mentioned that each method measures
different aspects of productivity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • morphological productivity
  • compounding
  • frequency
  • existing word
  • probable word
  • hapax legomenon
  • neologism
عاصی، مصطفی (1384). «پایگاه داده‌های زبان فارسی در اینترنت»، پژوهش‌گران، ش 2.

 

Aronoff, M. (1976). Word Formation In Generative Grammar, Cambridge / MA: MIT Press.

Baayen, R.H. (1992). ‘Quantitative Aspects of Morphological Productivity’, in G.E. Booij and J.V. Marle (eds.), Yearbook of Morphology 1991, Dordrecht: Kluwer Academic.

Baayen, R.H. (1993). ‘On Frequency, Transparency and Productivity’, in G.E. Booij and J.V. Marle (eds.), Yearbook of Morphology 1992, Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.

Baayen, R.H. (1994). ‘Productivity in Language Production’, Language and Cognitive Processes, 9.

Baayen, R.H. (2006). Corpus Linguistics in Morphology: Morphological Productivity, (In press), To Appear in Handbook of Corpus Linguistics,

Bauer, L. (2001). Morphological Productivity, Cambridge: Cambridge University Press.

Haspelmath, M. (2002). Understanding Morphology, London: Oxford University Press.

Plag, I. (2003). Word- formation In English, Cambridge: Cambridge University Press.

Plag, I. (2006).‘Productivity’, The Handbook of English Linguistics, http://www.uni-siegen.de/~engspra.