تحلیل گفتمان نظریه کارشناسی در دادگاه

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد، گروه زبان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

10.30465/ls.2022.39499.2029

چکیده

در پرونده‌های موجود در دادگستری بخشی وجود دارد که به «نظریه کارشناسی» مربوط می‌شود. در واقع قاضی با ارجاع پرونده به کارشناس و دریافت نظر ایشان، حکم یا رأی نهائی را صادر می‌کند. نکته درخور توجه پیرامون نظریه‌های مذکور آن است که بسیاری از آن‌ها مورد اعتراض واقع می‌شوند و ممکن است پیرامون یک رویداد واحد نظرهای متفاوتی از سوی کارشناسان به قاضی ارائه شود. بر این اساس و با توجه به نقش محوری نظریه کارشناس در دعاوی حقوقی، جستار حاضر به واکاوی گفتمان نظریه کارشناسی در دادگاه می‌پردازد. در واقع در جستار حاضر تلاش بر این است که پس از واکاوی گفتمان نظریه‌ها، علت تناقض‌های موجود در نظر کارشناسان محرز گردد. سوال اصلی پژوهش آن است که «نظریه کارشناسی» به عنوان یک گفتمان قضایی دارای چه مولفه‌هایی است و آیا وجود تناقض در نظریه‌های کارشناسان منوط به مولفه‌های مذکور است. در راستای پاسخ به سوال‌های مذکور، نگارندگان به بحث و بررسی نظریه‌های کارشناسی در نوزده پرونده قضایی مربوط به حوادث کار و تصادف شهر شیراز (1398-1399) پرداختند. یافته‌ها موید آن هستند که نظریه کارشناس علاوه بر مولفه‌های روایت و ضد روایت دارای مولفه «موضع‌گیری» نیز می‌باشد و مشخصه‌های زبانی آن به صورت آشکار در نظریه‌ها قابل مشاهده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Discourse analysis of “expert theory” in trial

نویسندگان [English]

  • parisa najafi 1
  • faride haghbin 2
1 PhD candidate, Department of Linguistics, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Professor, Department of Linguistics, Alzahra University, Shiraz,Tehran, Iran
چکیده [English]

There is a section in the case law that deals with "expert theory." The interesting thing about these theories is that many of them are challenged and different opinions may be presented to the judge by experts about a single event. In the present article, an attempt is made to find out the cause of the existing contradictions in the opinion of experts. The main question of the research is what are the components of "expert theory" as a judicial discourse and whether the existence of contradiction in the theories of experts depends on these components. In order to answer the above questions, the authors discussed expert theories in nineteen court cases related to work accidents and car accidents in Shiraz (2018-2019). The findings confirm that in addition to the narrative and anti-narrative components, expert theory also has a "stance" component and its linguistic characteristics are evident in theories, and these personal stances cause differences in theories. Finally, the authors suggest that in formulating expert theories, more emphasis be placed on the anti-narrative aspect so that this court approach can reach a specialized decision more quickly, reduce the differences between theories, and ultimately avoid spending extra time and money.

کلیدواژه‌ها [English]

  • expert theory
  • forensic linguistics
  • narrative
  • paradigmatic
  • stance taking
حق بین، فریده؛ پریسا نجفی و طلعت جمالی. (1395). روایت و ضدّ روایت در گفتمان حقوقی. مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران, 3(14), 37-59. doi: 10.22126/jlw.2016.1273
مؤمنی، نگار. (1389). زبان شناسی قانونی: بررسی شهادت در دادگاه با توجه به ویژگی‌های زبانی .فصلنامه کارآگاه، دوره دوم، سال سوم،  شماره 10.
مؤمنی، نگار. (1391). تحلیل جرم زبانی «دروغ در نظام قضایی» از منظر زبان‌شناسی حقوقی (مطالعه موردی در محاکم قضایی تهران). دو فصلنامة علمی پژوهشی زبان‌پژوهی دانشگاه الزهرا (س) سال چهارم، شماره 7.
نجفی، پریسا و فریده حق‌بین. (1398). کاربرد پرسشی‌ها در بازجویی. زبانشناسی و گویش های خراسان، 11(1)، 313-333. doi: 10.22067/lj.v11i1.82798
نجفی، پریسا و فریده حق‌بین. (1399). راهبردهای کلامی در تعامل بازجویی (جستاری در گفتمان‌کاوی قضائی). جستارهای زبانی (11)4. 391-418.
Amsterdam, A. & Bruner, J. (2000). Minding the law. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Bruner, J. (1986). Actual minds, possible worlds. Cambridge, MA: Harvard University Press.
            Bruner, J. (1990). Acts of meaning. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Bruner, J. (1991). The narrative construction of reality. Critical Inquiry, 18, 1–21
Georgakopoulou, A. & Goutsos, D. (2000). Revisiting discourse boundaries: The narrative and non-narrative modes. Text, 20(1), 63–82.
Georgakopoulou, A. (2006). Thinking big with small stories in narrative and identity analysis, Narrative Inquiry, 16(1). 122–30.
Harris, S. (2001). Fragmented narratives and multiple tellers: witness and defendant accounts in trials, Discourse Studies, 3(1). 53–74.
Harris, S. (2005). Telling stories and giving evidence: the hybridisation of narrative and non-narrative modes of discourse in a sexual assault trial, in J. Thornborrow and J. Coates (eds), The Sociolinguistics of Narrative, Amsterdam: Benjamins, 215–37.
Heffer, C. (2002). ‘If you were standing in Marks & Spencers’: Narrativisation and comprehension in the English summing-up. In J. Cotterill (Ed.), Language in the legal process (pp. 228–245). London: Palgrave.
Heffer, C. (2005) The Language of Jury Trial: A Corpus-Aided Analysis of Legal–Lay Discourse, Basingstoke/New York: Palgrave Macmillan.
Heffer,c. (2010). Constructing crime stories in court. Coulthard, Malcom., Johnson Alison (ed). The Routledge Handbook of Forensic Linguistics. 199-216. UK: Routledge Publication.
 
Hobbs, P. (2003) ‘“Is that what we’re here about?” A lawyer’s use of impression management in a closing argument at trial’, Discourse and Society, 14(3), 273–90.
Holmgreen, L & Vestergaard, T. (2009). Evaluation and audience acceptance in biotech news texts. Journal of Pragmatics 41. 586–601.
Hunston, S. (2011). Corpus approaches to evaluation: Phraseology and evaluative language. New York: Routledge.
Hyland, K. (2005). Stance and engagement: A model of interaction in academic discourse. Discourse Studies 7. 173–192.
Hyland, K. (2008). Disciplinary voices: Interactions in research writing. English Text Construction 1. 5–22.
Johnstone, B. (2009). Stance, style, and the linguistic individual. In Alexandra Jaffe (ed.), Stance: Sociolinguistic perspectives, 29–52. New York: Oxford University Press
Labov,W. & Waletzky, J. (1967). Narrative analysis: Oral versions of personal experience. In J. Helm (Ed.), Essays in the verbal and visual arts (pp. 12–44). Seattle,WA: University of Washington Press.
Labov, W. (1972). Language in the Inner City. Philadelphia, Pennsylvania: University of Pennsylvania Press.
Labov, W. (1997. Further steps in narrative analysis. Journal of Narrative and Life History
7, 395–415.
Pennington, N. & Hastie, R. (1991). A cognitive theory of juror decision making: the story model, Cardozo Law Review, 13, 519–57.
Schiffrin, D. (1981). Tense variation in narrative. Language 57, 45–62.
Simpson, P. (1993). Language, ideology and point of view. London: Routledge.