نقش اصول گرایس در تعبیر فیلم فروشنده

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی

2 استادیار گروه زبان‌شناسی، عضو مرکز تحقیقات میان‌رشته‌ای زبان و ادبیات، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

اصول همکاری گرایس درمورد چگونگی کاربرد زبان در میان انسان‌ها و بر این اصل استوار است که سخنگویان باید سهم خود را در مکالمه براساس هدف موردنظر به‌درستی ایفا کنند. گرایس (1975) در این‌باره چهار اصل کمیت، کیفیت، ارتباط و شیوه را معرفی کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکرد اصول گرایس در کیفیت تعبیر متن از سوی مخاطب، بررسی میزان اختلال در تعبیر متن درصورت تخطی از اصول گرایس و بررسی میزان تخطی از اصول گرایس توسط زنان و مردان در فیلم فروشنده انجام شده است. این پژوهش بر مبنای نظریۀ اصول گرایس و در چارچوب رویکرد ادراکی، و به‌صورت توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. برای دستیابی به اهداف تحقیق، منتخبی از دیالوگ‌های فیلم فروشنده به‌عنوان داده مورد استفاده قرار گرفته‌اند. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد در فیلم فروشنده، هیچ‌یک از اصول گرایس به‌طور کامل رعایت نشده‌اند و این مسئله در کیفیت تعبیر متن از سوی مخاطب تأثیرگذار بوده است؛ امّا تعبیر متن با اختلال مواجه نشده و مخاطب به تعبیری از فیلم رسیده است. همچنین نتایج نشان می‌دهند که مردان و زنان در پاسخ به جنس موافق یا مخالف، به میزان متفاوتی از هر یک از اصول گرایس تخطی می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Functions of Grice’s Maxims in the interpretation of The Salesman movie

نویسندگان [English]

  • Maryam Mehrabi 1
  • Raheleh Gandomkar 2
1 M.A. in General Linguistics, Department of Linguistics, Faculty of Persian Literature & Foreign Languages, Allameh Tabataba’i University, Tehran.
2 Assistant Professor, Department of Linguistics, Member of the Interdisciplinary Research Center of Language and Literature, Faculty of Persian Literature & Foreign Languages, Allameh Tabataba’i University, Tehran.  
چکیده [English]

Grice’s cooperative principles are about how language is used between human beings, and it is based on the fact that speakers must play their part in the conversation properly based on the intended purpose. Grice has introduced four maxims of Quantity, Quality, Relation and Manner. The main objectives of the present study are to investigate the function of Grice’s Maxims in the quality of text interpretation, examining the degree of disorder in text interpretation in case of flouting Maxims and the extent of flouting Maxims by men and women in The Salesman movie. This research is based on Grice’s theory of cooperative principles and in the framework of perceptual approach, and it is descriptive-analytical and fundamental. A selection of dialogues of The Salesman's movie have been used as data in this study. The results show that none of the Grice’s cooperative principles have been fully observed in The Salesman movie, and this has affected the quality of text interpretation; however, the text interpretation has not been disturbed and the audience has reached correct interpretation of the film. The results also show that men and women have flouted Grice's maxims to different degrees in response to the same or opposite gender.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grice’s Cooperative Principles
  • Text Interpretation
  • Perceptual Approach
  • the Salesman
  • Conversation
  • Language use  
ابراهیمی، انیس (1395). بررسی تطبیقی کارکرد اصل گرایس در آگهی‌های بازرگانی دو روزنامۀ همشهری و جام‌جم. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
احمدیان، موسی و مستوفی، خورشید (1389). تحلیل عناصر نیت و ترس نهفته در گفتمان شخصیت‌های نمایشنامۀ سرایدار اثر هارولد پینتر از دیدگاه اصول همکاری و تلویح زبانی گرایس. اندیشه‌های ادبی. 2 (3): 171-182.
خیرآبادی، رضا (1392). نقش تخطی از اصول گرایس در ایجاد نسل جدید لطیفه‌های ایرانی. جستارهای زبانی. 4 (3 (15)): 39-53.
زابلی‌زاده، اردشیر (1390). امکان‌سنجی به‌کارگیری اصول تعاون گرایس در تحلیل گفتمان خبری. رسانه. 21 (3): 129-148.
سلمانی، معصومه، محمودی بختیاری، بهروز و رییسی، فیروزه (1387). تجزیه و تحلیل کلام بیماران اسکیزوفرنیک از جنبه اصل همیاری گرایس. آرشیو توان‌بخشی (توان‌بخشی). 9 (2 (مسلسل 34)): 28-34.
سوسور، فردینان دو (1916). دورۀ زبان‌شناسی عمومی. ترجمۀ کورش صفوی (1378). تهران: هرمس.
صفوی، کورش (1391). آشنایی با زبان‌شناسی در مطالعات ادب فارسی. تهران: علمی.
صفوی، کورش (1396). نوشته‌های پراکنده، دفتر پنجم؛ زبان‌شناسی و درک انسان. تهران: علمی.
صفوی، کورش (1397). تعبیر متن. تهران: علمی.
عظیما، سیده نسترن (1391). بررسی تأثیر جنسیت بر رفتار کلامی فارسی‌زبانان براساس اصل همکاری گرایس. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس
گندمکار، راحله (1399). فرهنگ توصیفی معنی‌شناسی. تهران: علمی.
لطیف‌نژاد رودسری، فرخ (1397). نقش تخطی از قاعده شیوۀ گرایس در میزان متنیت شعر نیما بر اساس رویکرد بوگراند و درسلر. دوماهنامۀ جستارهای زبانی. 9 (2): 277-306.
مؤمنی، نگار و عزیزی، سیروس (1394). نقش تغییر موضوع و نقض اصول گرایس توسط متهم در بازجویی‌ها: مطالعه موردی در آگاهی تهران بزرگ. فصلنامه زبان‌پژوهی. 16 (7): 159-179.
نجف‌پور، فاطمه (1398). بررسی منطق الطیر عطار از منظر اصول چهارگانۀ گرایس. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان.
وثیق‌زاده، هلیا (1399). بررسی رمان «پاییز پرستوی سفید» در چارچوب رویکردی ادراکی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبائی تهران.
یول، جورج (1985). بررسی زبان. ترجمۀ محمود نورمحمدی (1384). تهران: رهنما.
Beaugrande, R. & Dressler, Alain Wolfgang (1981). An Introduction to Text Linguistics. London: Longman.
Cutting, J. (2002). Discourse and Pragmatic, a Resource Book for Students. London and New York: Routledge.
Dewangga, A., and Yanti Y. and Rina N. (2021). An Analysis of Grice’s Maxims in the interview Prince Harry and Meghan. Diploma thesis, Universitas Bung Hatta.
Grice, H. P. (1975). Logic and conversation, In Cole, P. & Morgan, J. (Ed.) Syntax and Semantics, Vol. 3, New York: Academic Press. 41-58.
Grice, H. P. (1989). Studies in the Way of Words. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
Gumperz, J.J. (1982). Discourse Strategies: Studies in Interactional Sociolinguistics 1. Cambridge: Cambridge University Press.
Labov W. (1972). Language in society. cambridge.org
Ponterotto, D. (2003). The Cohesive Role of Cognitive Metaphor in Discourse and Conversation, in Metaphor and Metonymy at the Crossroads, A Cognitive Perspective (ed.) Antonio Barcelona, Mouton de Gruyter: Berlin and New York.
Sacks, H. (1992). Lectures on Conversation. Oxford: Basil Blackwell.
Sacks, H., Schegloff, E. and Jefferson, G. (1974). A Simplest Systematics for the Organization of Turn-Taking for Conversation. Language. vol. 50: 63-84.
Yule, G. (1985). The Study of Language.