جستاری بر مفهوم هولوگرافیکی گنبد در متن فارسی میانه گزیده‌های زادِسپَرَم

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته فرهنگ و زبان های باستانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه زبانهای باستانی ایران، بخش زبانهای خارجی و زبان شناسی،‌دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز (نویسنده مسئول)

3 استاد فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

10.30465/ls.2022.32270.1883

چکیده

ساختار تمثیل ‌گونه گنبد در متن فارسی میانه گزیده‌های زادِسپَرَم در مفهوم خاصی برای امر گذار و برون‌فکنی نیروی روان از ساختار گنبدی شکل تن بکار رفته است.

این پژوهش، با هدف بررسی دیدگاه تمثیلی زادِسپَرَم از طرح گنبد تن و تعمیم دادن آن به الگوهای چند وجهی ساختار روان با توجه به فصل‌های بیست و نهم و سی‌ام، سعی نموده با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کهن موجود پیرامون انسان شناسی زردشتی ، به عوامل و متغیرهایی نظیر حالت‌های دورنوردی روان (فصل سی و یکم) به همیاری نیروی "روان در جهان مینویان" بپردازد. پرسشی که در این پژوهش مطرح می‌شود این است که؛ با توجه به بیان نظریة هولوگرافیکی (مَه‌جهان و کِه‌جهان)، در بدن انسان (گنبد تن) و نیروهای فراحسی (مینوی) بازخورد مفاهیمی چون پاداش، مجازات و ارزش گذاری باورهای فردی بین کشمکش نیروهای نیکی و بدی همگی وابسته به همیاری نیروی "روان در جهان مینویان" (ضمیر ناخودآگاه) اتفاق می‌افتد یا وابسته به نیروی اختیار و گزینش فردی ختم می‌شوند؟ نتیجه این بحث نشان می‌دهد، روان دارای فرآیند حسی ـ حرکتی است. در این رویکرد روان، مرتبة "رَد "در مفهوم آموزگار برجستة مینوی را تحت آموزه‌های پدر و مادر مینوی، برای خود کسب می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Inquiry into the Holographic Concept of the Dome in the Middle Persian Text of Wizīdagīhā ī Zādisparam

نویسندگان [English]

  • Ehsan Sharghi 1
  • Hossein Najari 2
  • Zohreh Zarshenas 3
1 PhD Student of Ancient Languages and Cultures, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor in Ancient Iranian Languages, Department of Foreign Languages and Linguistics, Faculty of Litterature and Humanities, Shiraz University (Corresponding Author),
3 Professor of Ancient Culture and Languages, Institute of Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

The allegorical structure of dome in the Middle Persian text of Wizīdagīhā ī Zādisparam is used in a special sense to represent the mental force that is projected from the body’s dome-shaped structure. The present study aimed to investigate Zādisparam’s allegorical view of the design of the body dome and its generalization to the multifaceted patterns of psyche structure with respect to Chapters 29 and 30. In this article, factors and variables such as psyche teleportation (Chapter 31) were investigated with the help of “psyche in the ideal world” using descriptive-analytical method and the available ancient sources about Zoroastrian anthropology. The question posed for this study was whether according to the holographic theory (macrocosm and microcosm) in the human body (body dome) and ideal forces, the feedback of concepts such as reward, punishment and evaluation of individual beliefs in the struggle between good and evil forces all depend on the “psyche in the ideal world” (subconscious mind) or it depends on the will power and individual choice. The results revealed that the psyche has a psycho-kinesiological process and obtains the rank of “Lord” in the sense of the eminent ideal teacher under the teachings of ideal parents.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wizīdagīhā ī Zādisparam
  • Dome
  • Spirit
  • Igniting fire
  • Loard
  • Protection
الیاده، میرچا (1392)، شمنیسم و فنون کهن خلسه، ترجمه محمد کاظم مهاجری، قم: ادیان.
برنن، بارباران (1381)، هاله درمانی با دستهای شفابخش، ترجمه مهیار جلالیانی، تهران: جیحون.
بویل، کارل (1392)، هندسه فرکتال در معماری و طراحی، ترجمه محمدعلی اشرف گنجویی و حسین فلاح، کرمان: دانشگاه شهید باهنر کرمان.
تالبوت، مایکل (1392)، جهان هولوگرافیک، ترجمه داریوش مهرجویی، تهران: هرمس.
تفضلی، احمد (1378)، تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، تهران: سخن.
راشد محصل، محمدتقی (1385)، وزیدگیهای زادِسپَرَم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
فرشاد، مهدی (1376)، تاریخ مهندسی در ایران، تهران: بلخ.
گایتون، آرتور (1361)، فیزیولوژی پزشکی، ج3، ترجمه فرخ شادان، تهران: چهر.
یونگ، کارل گوستاو (1370)، روان‌شناسی و دین، ترجمه محمدحسین سروری، تهران: سخن.
یونگ، کارل گوستاو (1395)، انسان و سمبول‌هایش، ترجمه محمد سلطانیه، تهران: جامی.
Bailey, Harold W. (1943). Zoroastrian Problems in the Ninth-Century Books, Ratanbai Katrak Lectures, Oxford: The Clarendon press.
Benvéniste, Emile. (1945). “La Doctrine Médicale Des Indo-Européens”, Revue de l’Histoire des Religions, 130/2-3, 5-12.
Dhalla, Maneckji Nusservanji. (1908). “Nerisenghs Sanskrit Version of the Abestan Āfringān-I Dahmān and Āfrin-i Khšathryan rendered in to English”, Spigel Memorial Volume, ed. J. J. Modi, pp. 256-268.
Donald, Merlin. (2001). A Mind So Rare: The Evolution of Human Consciousness. New York: W. W. Norton and Company.
Geldner, Karl Friedrich. (1886-1896), Avesta, the Sacred Books of the Parsis, (3 vols) Stuttgart: W. Kohlhammer.
Gignoux, Phillipe. (1996). “The Notion of Soul (ruwān) in the Sasanian Mazdaeism”, Second International Congress Proceedings, pp. 23-35.
Gignoux, Phillipe. (2001). Man and Cosmos Ancient Iran, Serie Orientale Roma Xcl, Roma, Istituto Italiano per L’Africa el’oriente.
Gignoux, Phillipe. and Tafazzoli, Ahmad. (1993). Anthologie de Zādspram. Edition critique du texte pehlevi, Transl. et Comm., Studia Iranica, Cahier 13, Paris.
Gnoli, Gherardo. (1993), “A Sassanian Iconography of the Dēn”, BAI 7, pp.79-85.
Henning, Walter Bruno. (1942). “An Astronomical Chapter of the Bundahišn,” Journal of the Royal Asiatic Society, pp. 229-248.
Hübschmann, Hans. (1897). Armenische Grammatik, Erster Teil: Armenische Etymologic, Leipzig: Bereitk of & Härtel.
Kellens, Jean.  (1995). “L’âme Entre le Cadavre et le Paradis”, JA 283, pp. 19-56.
Kellens, Jean. (2000). Essay on Zarathustra and Zoroastrianism, Trans. and ed. Prods Oktor Skjærvø, Costa Mesa, CA: Mazda publishers.
Kellens, Jean. and Pirart, Eric. (1990). Les Textes Vieil-avestiques, Vol. II, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag.
Libet, Benjamin. (1999). Do We Have Free Will? Journal of Consciousness Studies 6 (8-9): pp. 47-57.
Lincoln, Bruce. (1986). Myth, cosmos and Society. Indo-European Thoughts of Creation and Destruction, Cambridge, Mass., and London: Harvard University Press.
Makenzie, David. (1971). A Concise Pahlavi Dictionary. London: Oxford University Press.
de Menasce, Pierre Jean. (1945). Škand-Gumānīk Vīčār, Texte Pazand - Pehlevi, Transcript, Traduit et Commenté, Suisse: Librarie de L’université.
Pokorny, Julius. (1959). Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch. vol. I-II. Bern-Münschen: A. Francke Ag. Verlag.
Shaked, Shaul. (1994). Dualistm in Transformation: Varieties of Religion in Sasanian Iran, London: School of Oriental and African Studies.
Skjærvø, Prodos Oktor. (1983). “Kirdir’s Vision”: Translation and Analysis Archaeologische Miheilung en Iran Heravsgegeben Vom Peutschen Archaologischen Institut Abteilang Teheran, Band 16. Berlin: Dietrich Reimer.
Sohn, Peter. (1996). Die Medizin des Zādsparam, Anatomie, Physiologie und Psychologie in den Wīzīdagīhā ī Zādsparam, einer Zoroastrisch-Mittel Persischen Anthologie aus Dem Frühislamischen Iran des Neunten Jahrhunderts, Iranica 3, Wiesbaden.
Tibert, Gunnar. (2002). Deployable Tensegrity Structures for Space Applications, Ph. D. Thesis, Sweden: Royal Institute of Technology.
Zaehner, Robert Charles. (1961). The Dawn and Twilight of Zoroastrianism, London: Weidenfeld and Nicholson.
 
 
دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 2
پاییز زمستان 1401
بهمن 1401
صفحه 353-381
  • تاریخ دریافت: 18 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 27 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش: 19 شهریور 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 19 شهریور 1401