بررسی ارتباط معنایی واژگانی در غزل‌های حافظ

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی

3 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلام، ایلام، ایران

10.30465/ls.2022.32867.1897

چکیده

بررسی متون ادبی بر پایة نظریه‌های زبان‌شناختی با توجه به پایة علمی و تجربی آن‌ها در خوانش‌، کشف معانی و بازنمایی نتیجه‌بخش و دقیق‌ است. بر این اساس بررسی روابط معنایی یکی از مؤلفه‌های اصلی معنی‌‌شناسی در نمایاندن شگردهای زبانی و معنایی، پایة نظری پژوهش حاضر در بررسی دیوان حافظ به‌عنوان پیکرة مورد تحقیق درنظر گرفته شده‌است. در پژوهش حاضر که روش توصیفی-تحلیلی(Descriptive analysis) مورد استفاده قرار گرفته‌است، هدف، تبیین و تحلیل چگونگی روابط معنایی واژگان، میزان بسامد و تأثیر آن‌ها بر انسجام متن و گردش حول هستة موضوعی بوده‌است. نتیجة این پژوهش نشان می‌دهد که اشعار او با توجه به بسامد بالای انواع روابط معنایی و عنصر تکرار در سطح واژگانی، عبارت و جمله، برای آموزش زبان به زبان‌آموزان فارسی کاربرد دارد و این قابلیت در آن دیده می‌شود. هم‌چنین وجود روابط معنایی واژگان در محور عمودی هر غزل نشان‌دهندة انسجام متنی در غزل‌های بررسی شده‌است. برطبق تحلیل انواع روابط معنایی که از دیگر ویژگی‌های این پژوهش است، بسامد مؤلفة چندمعنایی که با توجه به شمول آن بر صنایع ادبی، به‌نظر می-رسید کاربرد بیشتری داشته‌باشد، کمتر از حد انتظار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the lexical semantic relationship in Hafez's sonnets

نویسندگان [English]

  • Khodabakhsh Asadollahi 1
  • Noshad Rezaie 2
  • Zahra Fathi 3
1 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
2 Department of Persian Language and Literature - Faculty of Literature and Humanities
3 Department of Persian Language and Literature, Islamic Azad University, Ilam Branch, Ilam, Iran
چکیده [English]

discovering meanings and representation is fruitful and accurate. Accordingly, the study of semantic relations is one of the main components of semantics in showing linguistic and semantic techniques, the theoretical basis of the present study in the study of Hafez's Divan has been considered as the body under study. In the present study, which uses a descriptive-analytical method, the aim was to explain and analyze how the semantic relations of words, their frequency and their effect on the coherence of the text and the circulation around the core. The result of this research shows that his poems are used to teach language to Persian language learners due to the high frequency of various semantic relations and the element of repetition at the lexical, phrase and sentence level, and this feature is seen in it. Also, the existence of semantic relations of words in the vertical axis of each sonnet indicates the textual coherence in the studied sonnets. According to the analysis of various semantic relationships, which is another feature of this study, the frequency of the polysemous component, which due to its inclusion in the literary industry, seemed to be more applicable, is lower than expected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hafiz
  • Semantics
  • Semantic Relationships
  • All Meanings
  • Multiple Meanings
  • Contrast

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 آبان 1401
  • تاریخ دریافت: 23 مهر 1399
  • تاریخ بازنگری: 25 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 آبان 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 04 آبان 1401