کاربرد صافی فرهنگی در ترجمه ی لعن و نفرین: موردپژوهی ترجمه ی انگلیسی بچه های قالیبافخانه اثر هوشنگ. مرادی کرمانی.

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای زبانشناسی همگانی دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

3 گروه زبان انگلیسی دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد، ایران

10.30465/ls.2021.6693

چکیده

هدف پژوهش حاضر ارزیابی انتقادی نحوه‌ی کاربرد صافی فرهنگی در ترجمه‌ی انگلیسی کریس لیر و سهیلا سحابی (2000) از کتاب بچه‌های قالیباف‌خانه‌ی مرادی کرمانی (1379) است. بدین منظور، الگوی «تحلیل انتقادی» (خان‌جان، 1391، 1392) که بر بینان نظریِ زبان‌شناسی سازگانی- نقشگرا (هلیدی، 1994، 2004) می‌باشد به عنوان چارچوب تحلیلی انتخاب گردیده است. این الگو همزمان تحلیل عوامل درونزا و برونزا را مورد توجه قرار می‌دهد و هم به محصول ترجمه، هم به فرآیند ترجمه نظر دارد. ضمن ملاحظۀ دو فرض بنیادین «ترجمه به مثابه‌ی بافت‌آفرینی مجدد» و «ترجمه به مثابه‌ی تصفیه» که در الگوی تحلیل انتقادی ترجمه مدّ نظر بوده‌اند، این پژوهش با نحوه‌ی کاربرد صافی‌ فرهنگی از سوی مترجمان اثر و ویژگی‌های بافتی در نظام مقصد تناسب داشته و نیل به معیار تعادل نقشی را محقق ساخته است. پس از شناسایی این عبارت‌ها ، به بررسی عملکرد مترجمان کتاب در برگردان این کنش گفتاریِ پرداختیم تا ببینیم  از میان چهار راهکار «معادل‌سازیِ (توصیفی)»، «معادل‌یابیِ (فرهنگی)»، «رویکرد سلبی» (حذف) و «انتقال»، بیشتر از کدام راهکارها بهره جسته‌اند. محاسبۀ فراوانی  این راهکارها مبین آن بوده است که مترجمان در برگردان این کنش گفتاری به ترتیب از راهکارهای «معادل‌سازی»، «انتقال و «حذف» بیشترین استفاده را داشته‌اند و «معادل‌یابی» به‌کار گرفته نشده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of cultural filter in translation of curse: Case study of English translation (the Children's waving carpet by Hoshang. Moradi Kermani)

نویسندگان [English]

  • Maryam Moeindarbari 1
  • Atiyeh Kamyabi Gol 2
  • Sefullah Seifi 3
1 English Department, Farhangyan university of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Department of Linguistics, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 English Department of Razavi University of Mashhad, Iran
چکیده [English]

  The present study aims at making a critical assessment of Chris Lear’s and Soheila Sahabi’s English translation (2000) of Houshang Moradi Kermani’s Carpet Weaving Factory Children (1980/2000). This article will specifically consider the translation of the terms "curse" as one of the examples of cultural-linguistic forms. To the task, Khanjan’s Critical Translation Analysis (CTA) Model (2012, 2013), which is primarily based on Halliday’s Systemic-Functional linguistics (1994, 2004) has been selected as the research analytical framework. This study aims to show how the use of cultural filtering by translators has been commensurate with the contextual characteristics of the destination system. After identifying these phrases and sentences, we examined the function of translators in translating this speech action. The calculation of the frequency and the percentage of the use of these quadruple strategies suggests that translators of the story have the most use of “Equivalent Finding", "transference," and elimination, respectively, in the conversion of curse. Moreover, the "Equivalence Making" strategy has not been implemented.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical analysis of translation
  • cultural filter
  • translation of curse
  • children of waving carpet factory
  • register
  • اطهاری نیک عزم، مرضیه و مینا بلوکات (1392) «تحلیل وبررسی ترجمه نشانه­های فرهنگی در داستان مهمان مامان اثر هوشنگ مرادی کرمانی»، فصلنامۀ مطالعات زبان و ترجمه، 46 (1): 133-149.
  • خان­جان، علیرضا (1391). ایدئولوژی در ترجمۀ متون خبری: رویکرد تحلیل انتقادی گفتمان. رسالۀ دکتری زبان­شناسی همگانی، دانشگاه اصفهان.
  • خان­جان، علیرضا (1392) «پیشنهاد الگویی برای تحلیل انتقادی ترجمه»، فصلنامۀ مطالعات زبان و ترجمه، 44 (2): 93-127.
  • دهخدا، ع. (1377). لغت‌نامه، جلد 8، چ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
  • ربانی خلخالی، علی (1380). چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل العباس (ع). جلد سوم، قم: مکتب الحسین(ع).
  • علوی، فریده و سویل زینالی (1393) «بررسی چگونگی تقابل فرهنگ­ها در ترجمة گفتار تعارف­آمیز­ با تأکید بر­ ترجمة فرانسوی داستان مهمان مامان، اثر هوشنگ مرادی کرمانی» فصلنامۀ زبان­پژوهی، 6 (11): 13-162.
  • مرادی کرمانی، هوشنگ (1359/1379). بچه­های قالیبافخانه، چاپ دهم، تهران: معین.
    • Baker, Mona (1992). In other words: A course book on translation. London & New York: Routledge.
    • Eshragh, Bahar (2014), “Translation of culturally-specific items in Hooshang Moradi’s The Palm”, Bookbird: A Journal of International Children's Literature, 52(4): 23-29. 
    • Fairclough, Norman (1989b). Language and Power. London and Harlow : Longman.
    • Halliday, M.A.K. (1978). Language as Social Semiotic; the Social Interpretation of Language and Meaning, London: Edward Arnold.
    • Halliday, M.A.K. (1985). An Introduction to Functional Grammar. New York: Edward Arnold.
    • Halliday, M.A.K. (1989). Spoken and Written Language. Oxford: Oxford University Press. 
    • Halliday, M.A.K. (1994). An Introduction to Functional Grammar. 2nd ed. New York: Edward Arnold.
    • Halliday, M.A.K. (2004). An Introduction to Functional Grammar, 3rd ed., revised by Christian M.I.M. Matthiessen, London and New York: Arnold.
    • Hatim, Basil and Ian Mason (1997). The Translator as Communicator, London and New York: Routledge.
    • Hatim, B. & Munday, J. (2004). Translation: An advanced resource book. Oxford &New York: Routledge
    • House, Juliane (1997). Translation Quality Assessment: A Model Revisited. Tübingen: Niemeyer.
    • House, Juliane (2009) Translation. Oxford and New York: Oxford University Press.
    • Katamba, Francis & John Stonham (2006). Morphology. 2nd ed., New York: Palgrave Macmillan.
    • Marco, Josep. (2000), “Register analysis in literary translation: a functional approach”, Babel, 46 (1): 1-19.
    • Moradi Kermani, Hooshang (2000). Carpet Weaving Factpry Children. Translated into English by Chris Lear & Soheila Sahabi, Tehran: Moin Publishers.
    • Munday, Jeremy (2008). Introducing Translation Studies: Theories and Applications, 2nd ed. London and New York: Routledge.
    • Newmark, Peter (1988). A Textbook of Translation. New York: Prentice Hall.
    • Pirnajmuddin, Hossein & Zahra Ramezani (2011), “Idioms in translation of children's literature: The Big Clay Jar by Moradi Kermani, Theory and Practice in Language Studies, 1(12):1861-1864.
    • van Dijk, Teun (1998), “Opinions and ideologies in the press”, in Allen Bell and Peter Garrett (eds.), 1-63, Approaches to Media Discourse. Oxford: Blackwell.
    • van Leeuwen, Theo (2008), “Representing social actors”, in Theo van Leeuwen, 23-74, Discourse and Practice: New Tools for Critical Discourse Analysis, Oxford & New York: Oxford University Press.
    • Venuti, L. (Ed.) (1992). Rethinking translation; discourse, subjectivity, ideology. London: Routledge.
    • Venuti, Lawrence (1995). The Translator's Invisibility, a History of Translation. London: Routledge.