تحلیل زبانِ رمان سال‌های ابری از منظر جامعه‌شناسی زبان

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.(نویسندۀ مسئول)

2 دکترای تخصصی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی. کرمانشاه، ایران.

چکیده

جامعه‌شناسی زبان که به بررسی ارتباط ساخت­ها و طبقات اجتماعی با زبان می­پردازد و از پیوند زبان‌شناسی و جامعه­شناسی به­ وجود آمده است، در شمار مطالعات نوین میان‌رشته­ای قرار دارد. به­دلیل این­که زبان، عنصری بنیادین در داستان­ تلقی می­شود، در میان گونه­های مختلف ادبی، رمان بستر مناسبی برای مطالعات جامعه­شناسی زبان است و تحلیل جنبه­های مختلف زبانِ رمان از این منظر، امری بایسته و ضروری است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر درصدد است تا خوانشی جامعه‌شناسانه از زبانِ رمان سال‌های ابریِ علی­اشرف درویشیان ارائه دهد و رابطۀ زبان این اثر را با بافت­های مختلف اجتماع، براساس یک روش نظام­مند و علمی‌ تحلیل کند. به­علاوه، نگارندگانِ این جستار، در بخش پایانی مقاله، به جامعه­شناسی زبان نویسنده در رمان نیز نقبی زده­اند. شیوۀ انجام پژوهش به‌صورت توصیفی‌ـ‌تحلیلی است و داده­‌ها با استفاده از شیوۀ تحلیل محتواهای جامعه­شناختی بررسی شده­اند. برایند تحقیق گویای آن است که نویسندۀ رمان‌ سال­های ابری، در انتخاب زبان مناسب برای شخصیت­ها و طبقات مختلف اجتماعی موفق بوده و زبانِ رمان در موارد فراوانی، هم­سو با گرایش­های اجتماعی نویسنده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

analysis Language of novel cloudy years from the perspective sociology of language

نویسندگان [English]

  • Elyas Nooraei 1
  • seyd mohammad arta 2
1 Associate Professor of Persian Language and Literature, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 PhD in Persian Language and Literature, Razi University , Kermanshah, Iran.
چکیده [English]

The sociology of language, which examines the relation between social and social classes and the germination of the fusion of linguistics and sociology, is a new interdisciplinary study that has opened up meaningful horizons to linguists. Because language is a fundamental element in the story, among the various literary types, the novel is a suitable platform for sociology of language studies, and the analysis of different aspects of the language of the novel from this perspective is necessary. Therefore, the present study aims to provide a sociological reading of the language of the novels of Ali Ashraf Darvishian's cloudy years, which is one of the contemporary, and relationship between the language and social contexts, based on a scientific method. In addition, writers in the final section of the article also refer to the sociology of the author's language in the novel. The method of doing research is descriptive-analytical and data are analyzed using a method of analyzing sociological content. The outcome of the research suggests that the author succeeds in choosing the right language for characters, and that the language of the novel is in cases in keeping with the writer's social orientations

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sociology of Language
  • Linguistics
  • Novel
  • Cloudy Years
  • Ali Ashraf Darvishian
احمدی، بابک (1380)، ساختار و تأویل متن، چ 11، تهران: مرکز.
ارباب، سپیده (1391)، «بررسی و طبقه­بندی دشواژه­های رایج فارسی در تداول عامه»، نشریۀ پژوهش­های زبان‌شناسی تطبیقی، س 2، ش 4، صص 124-107.
اکبری­زاده، فاطمه، کبری روشنفکر، خلیل پروینی و حسینعلی قبادی (1394)، «جلوه­های چند زبانی در رمان چراغ­ها را من خاموش می­کنم»، دوماهنامۀ جستارهای زبانی، دورۀ 6، ش 2 (پیاپی 23)، خرداد و تیر 94، صص 51-25.
باطنی، محمدرضا (1381)، «جامعه­شناسی زبان»، مجموعه مقالات زبان و جامعه­شناسی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
بهمنی مطلق، یدالله و بهزاد مروی (1393)، «رابطۀ زبان و جنسیت در رمان شب­های تهران»، دوفصلنامۀ زبان و ادبیات فارسی، س 22، ش 76، بهار و تابستان 93، صص 26-7.
بهمنی مطلق، یدالله و نرگس باقری (1391)، «مقایسۀ زبان زنان در آثار سیمین دانشور و جلال آل احمد»، فصلنامۀ زن و فرهنگ، س 3، ش 11، صص 59-43.
بیچرانلو، مجید؛ منصور شعبانی و بهزاد برکت (1396)، «بازنمایی زن در سریال شهرزاد از منظر زبان­شناسی اجتماعی»، فصلنامۀ زن در فرهنگ و هنر، دورۀ 9، ش 4، زمستان 96، صص 489-469.
ترادگیل، پیتر (1376)، زبان­شناسی اجتماعی: درآمدی بر زبان و جامعه، ترجمۀ محمد طباطبایی، چ اول، تهران: آگاه.
تفرجی یگانه، مریم (1395)، «تحلیل به کارگیری دشواژه در فیلم­های سینمای ایران از منظر جامعه­شناسی زبان و رابطۀ آن با جنسیت بازیگران»، نشریۀ مطالعات فرهنگ و ارتباطات، س 17، ش 35، پاییز 95، صص 166-151.
جان­نژاد، محسن (1380)، زبان و جنسیت: پژوهش زبان­شناختی اجتماعی، تفاوت­های زبانی میان گویشوران مرد و زن، به راهنمایی دکتر علی افخمی، کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تهران.
حسنی رنجبر، احمد و ملاحت نجفی عرب (1392)، «زبان و جنسیت در رمان شوهرآهوخانم»، مطالعات نقد ادبی (پژوهش ادبی)، بهار 92، دورۀ 8، ش 30، صص 17-1.
درویشیان، علی­اشرف (1379) سال­های ابری، 4 جلد (در دو مجلد)، چ چهارم، تهران: چشمه.
رضاپور، ابراهیم (1396)، «تعامل نحو و زبان‌شناسی اجتماعی: تحلیلی جامعه­شناختی بر کاربرد چند ساخت نحوی        فارسی براساس نظریة تنوعات زبانی لباو»، فصلنامة زبان­پژوهی دانشگاه الزهرا، س 9، ش 22 ، بهار 96، صص 105-76.
رهبر، بهزاد؛ بهروز محمودی بختیاری و گیتی کریم خانلویی (1391)، «رابطۀ جنسیت و قطع گفتار: بررسی جامعه‌شناسی زبان»، فصلنامۀ پژوهش­های زبان و ادبیات تطبیقی، دورۀ 3، ش 4، زمستان 91، صص 147-135.
لوئیس، لسلی (1371)، «عناصر داستانی (نقش صحنه، لحن و زبان در داستان)»، مجلۀ مطالعات داستانی، ش 2، صص 27-26.
محمودی بختیاری، بهروز؛ علی افخمی و فرزانه تاج­آبادی (1395)، «بازتاب اندیشه­های مردسالارانه در زبان فارسی: پژوهشی در جامعه­شناسی زبان»، نشریۀ زن، فرهنگ و هنر، دورۀ 2، ش 4، تابستان 90، صص 107-99.
مدرسی، یحیی (1368)، درآمدی بر جامعه­شناسی زبان، چ اول، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
میرزایی، فرامرز و طیبه امیریان (1394)، «رمان پسااستعماری الجزایر و ویژگی‌های محتوایی و زبانی آن»، پژوهشنامۀ نقد ادبی، دورۀ 5، ش 2، بهار و تابستان 94، صص 268-247.
نوشین­فر، ویدا (1374)، زبان، جنسیت و اجتماع، پایان­­نامۀ کارشناسی ارشد زبان­شناسی همگانی، به راهنمایی دکتر مهدی مشکوه‌الدینی، دانشگاه فردوسی مشهد.
وارداف، رونالد (1393)، درآمدی بر جامعه­شناسی زبان، ترجمۀ رضا امینی، تهران: بوی کاغذ.
وبستر، راجر (1382)، پیش­درآمدی بر مطالعۀ نظریۀ ادبی، ترجمۀ الهه دهنوی، تهران: روزگار.
هدایت، ندا (1384)، «تأثیر جنسیت بر نحوۀ بیان تقاضا (پژوهشی در حوزۀ جامعه­شناسی زبان)»، دوفصلنامۀ پژوهش زبان و ادبیات فارسی، دورۀ جدید، ش 4، بهار و تابستان 1384 ، صص 40-17.
 
References
Ahmadi, B (2001) "Text Structure and Interpretation" 11th Edition, Tehran: Center.
Akbarizadeh, F & K, Roshanfekr & K, Parvini & H. A, Ghobadi (2015), "Multilingual effects in the novel I turn off the lights", Journal of Linguistic Research, Volume 6, Issue 2 (23 consecutive) , June and July 94, pp. 25-51.
Arbab, S (2012), "Study and classification of common Persian dialects in common usage", Journal of Comparative Linguistics Research, Vol. 2, No. 4, pp. 107-124.
Bahmanimotlagh, Y & B, Marvi (2014), "The Relationship between Language and Gender in the Novel of Tehran Nights", Journal of Persian Language and Literature, Vol. 22, No. 76, Spring and Summer 1993, pp. 7-26.
Bahmanimotlagh, Y & N, Bagheri (2012), "Comparison of women's language in the works of Simin Daneshvar and Jalal Al-Ahmad", Quarterly Journal of Women and Culture, Vol. 3, No. 11, pp. 43-59.
Bateni, M (2002), "Sociology of Language", Collection of Articles on Language and Sociology, Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance.
Bichranloo, M; M, Shabani & B, Barakat (2017), "Representation of Women in Shahrzad Series from the Perspective of Social Linguistics", Women in Culture and Art Quarterly, Volume 9, Number 4, Winter 2017, pp. 469-489.
Darvishian, A (2000) "Cloudy Years", 4 volumes (in two volumes), 4th quarter, Tehran: Cheshmeh.
Hassaniranjbar, A & M, Najafi Arab (2013), "Language and Gender in the Novel of Ahokhanam Husband", Literary Criticism Studies (Literary Research), Spring 1992, Volume 8, Issue 30, pp. 1-17.
Hedayat, N (2005), "The effect of gender on the expression of demand (research in the field of sociology of language)", Bi-Quarterly Journal of Persian Language and Literature Research, New Volume, Volume 4, Spring and Summer 2005, pp. 17-40.
Jannejad, M (2001) "Language and Gender: Social Linguistic Research, Linguistic Differences Between Male and Female Speakers" under the guidance of Dr. Ali Afkhami, M.Sc. in General Linguistics, University of Tehran.
Lewis, L (1371), "Fictional Elements (Role of Scene, Tone, and Language in Fiction)", Journal of Fiction Studies, Vol. 2, pp. 26-27.
Mahmoudi Bakhtiari, B; Ali Afkhami & Farzaneh Tajabadi (2016), "Reflection of patriarchal ideas in Persian language: a study in the sociology of language", Journal of Women, Culture and Art, Volume 2, Number 4, Summer 2011, pp. 107-99.
Mirzaei, F & Tayebeh, A (2015), "Algerian postcolonial novel and its content and linguistic features", Journal of Literary Criticism, Volume 5, Issue 2, Spring and Summer 1994, pp. 247-268.
Modarresi, Y (1989), "An Introduction to the Sociology of Language", Vol. I, Tehran: Institute of Cultural Studies and Research.
Nooshinfar, V (1374), "Language, Gender and Community", Master Thesis in General Linguistics, under the guidance of Dr. Mehdi Meshkooh-al-Dini, Ferdowsi University of Mashhad.
Rezapour, E (2017), "Syntax Interaction and Social Linguistics: A Sociological Analysis of the Application of Persian Syntactic Constructions Based on the Theory of Linguistic Diversity", Al-Zahra University Linguistics Quarterly, Ninth Year, No. 22, Spring 1996, pp. 76-105.
Rahbar, B & Behrouz, and Giti, K (2012), "Gender Relationship and Speech Interruption: A Study of the Sociology of Language", Quarterly Journal of Comparative Language and Literature Research, Volume 3, Issue 4, Winter 1991, pp. 147-135.
Tafraji Yeganeh, M (2016), "Analysis of the use of insults in Iranian cinema films from the perspective of the sociology of language and its relationship with the gender of actors", Journal of Culture and Communication Studies, Vol. 17, No. 35, Fall 2016, pp. 166 -151.
Taradil, P (1997) "Social Linguistics: An Introduction to Language and Society" translated by Mohammad Tabatabai, Vol. I, Tehran: Agah.
Wardaf, R (2014), "An Introduction to the Sociology of Language", translated by Reza Amini, Tehran: The Smell of Paper.
Webster, R (2003), "An Introduction to the Study of Literary Theory", translated by Elahe Dehnavi, Tehran: Roozgar.