بررسی تهاجم کلامی در گفتمان مجلس ایران از چشم‌انداز بی‌ادبی زبانی کالپپر و چارچوب گونه‌شناختی رتوریک ارسطو

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 استادیار پژوهشکدۀ زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 دانشیار زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

در این پژوهش گزیده‌هایی از گفتمان دوره دهم مجلس ایران (1395ـ1399ش) را با هدف شناسایی و واکاوی بی‌ادبی زبانی/ تهاجم کلامی بررسیده‌ایم. با این هدف، بر دو مبنای نظری ـ بی‌ادبی زبانی کالپپر (2011)، و رتوریک ارسطو (کندی، 2007) تکیه داشتیم تا رخدادهای بی‌ادبی زبانی را در متن تعداد برگزیده‌ای از جلسات پرسش مجلس شناسایی نموده، درباره شمول آن دسته از پاره‌گفت‌ها، که دربردارنده بی‌ادبی‌اند، ذیل هر یک از گونه‌های رتوریک ارسطو تصمیم‌گیری کنیم. پرسش‌های پژوهش عبارت‌اند از: کدام مقوله‌های بی‌ادبی کالپپر (2011) و با چه بسامدی در پیکره پژوهش نمود یافته‌اند؟ چند درصد از پاره‌گفت‌های دربردارنده بی‌ادبی مشاجراتی، مشاوراتی و یا منافراتی‌‌اند؟ برخی یافته‌های پژوهش: در میان مقوله‌های کالپپر (2011: 113ـ193)، از فرمول‌واره‌های مرسوم‌شده بی‌ادبی، پرسش/ پیش‌انگاری ناخوشایند و سپس توهین، و از بی‌ادبی‌های تلویحی، اظهارات دوپهلو و سپس طعنه بیش از همه نمود یافته‌اند. برخی فرمول‌واره‌ها و بیان‌های زبانی پربسامد درپیکره، به‌عنوان فرمول‌واره‌های مرسوم‌شده بی‌ادبی در گفتمان (دست‌کم آن دوره) مجلس شناسایی و معرفی شدند. 70درصد پاره‌گفت‌های دربردارنده بی‌ادبی در متن جلسات پرسش مجلس ایران ذیل گونه مشاجرات و 30درصد دیگر نیز ذیل گونه مشاورات و منافرات دسته‌‌بندی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Study of Verbal Aggression in the Iranian Parliamentary Discourse from the Perspective of Culpeper's Linguistic Impoliteness and Aristotle's Framework of Rhetorical genres

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mahdi Emadi Majd 1
  • Atoosa Roastambeik Tafreshi 2
  • Fatemeh Rakei 3
1 M.A. in linguistics, Institute for Humanities and Cultural Studies, smem.torab@gmail.com
2 Assistant Professor, Linguistics Department, Institute of humanities and cultural studies
3 Associate Professor, Linguistics Department, Institute of humanities and cultural studies
چکیده [English]

In this research selections from the discourse of the Iranian tenth parliament(2016-2020), with the aim of identifying and analyzing verbal aggression, were examined. To this end, two different theoretical bases — Culpeper's impoliteness (2011), and Aristotelian Rhetoric (Kennedy, 2007), had been relied on so that occurrences of impoliteness in a selected number of question sessions could be identified, decision could be made on the inclusion of the utterances involving impoliteness in each of the Aristotelian Rhetorical genres. Research questions: Which of Culpeper’s impoliteness categories (2011) and how frequently are instantiated in the corpus of the research? What percent of utterances involving impoliteness could be considered as included in each of the judicial, deliberative and epideictic genres? The findings show that from among Culpeper’s categories (2011, 113 - 193), unpalatable questions and/or presuppositions and next insults, from conventionalized impoliteness formulas, and innuendos and next sarcastic comments, from implicational impoliteness, are instantiated most frequently. Some highly frequent linguistic expressions in the corpus are identified and presented as conventionalized impoliteness formulas in the discourse of (at least that period of) Iranian parliament. 70percent of the utterances which involved impoliteness are labeled as judicial and the remaining ones are labeled as deliberative and epideictic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • verbal aggression"
  • linguistic impoliteness"
  • formulaic impoliteness"
  • implicational impoliteness"
  • parliamentary discourse"
  • "
  • judicial genre"
احمدی، محمد. (1397). رتوریک، از نظریه تا نقد. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بیدادیان قمی، فهیمه. (1397). تحلیل گفتمان انتقادی خشونت زبانی در ژانر درام اجتماعی فیلم‌های سینمایی ایرانی: رویکرد انتقادی فرکلاف. رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.
تاجیک، محمدرضا و نعمت‌الهی، نگین. (1395). کیفیت بازنمایی خشونت کلامی در چارچوب منطق هویتی گفتمان نوبنیادگرایی؛ مطالعه موردی: داعش و بوکوحرام. مطالعات سیاسی، 9(33)، 27-56.‎
چهارسوقی امین، تینا. (1397). رتوریک سیاسی در ایران؛ سازوکارهای اقناع در گفتمان مجلس شورای اسلامی. قم: لوگوس.
راسخ مهند، محمد و علیزاده صحرایی، مجتبی و ایزدی فر، راحله و سلیمیان، رقیه. (1397). خشونت گفتاری در مطبوعات: مطالعه موردی روزنامه‌های فارسی. مطالعات زبانی و بلاغی، 9(18)، 135-164.‎
صمدی طاری، کیومرث. (1397). خشونت نمادین و کلامی در سینمای ایران؛ با تاکید بر گفتمان قدرت از دیدگاه میشل فوکو. مطالعه موردی: فیلم های گزارش (1356، عباس کیارستمی) و جدایی نادر از سیمین (1389، اصغر فرهادی)- پروژه عملی: ساخت فیلم سینما خونه. پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
غیاثیان، مریم السادات، و ذاکری، طاهره. (1393). ادب و قدرت: مطالعه نشانگرهای تقویت/تعدیل در زبان سیاسی. پژوهشنامه علوم سیاسی، 10(1)، 95-122.‎
فرجادمنش، کاوه. (1396). تحلیل کیفی محتوای خشونت‌‌های کلامی در هواداران تیم فوتبال پرسپولیس. مرکز پیام نور کرج.
محمودی بختیاری، و سلیمیان، سمیه. (1395). بررسی بی‌ادبی کلامی در نمایش‌نامه صیادان. جستارهای زبانی، 7(1)، 129-149.
محمودی بختیاری، بهروز و معنوی، مهسا. (1395). خشونت کلامی در نمایش‌‌نامه هاملت با سالاد فصل: رویکردی گفتمانی. جستارهای زبانی، 7(2)، 187-205.
Andrus, J. (2013). 'Rhetorical Discourse Analysis'. The Encyclopedia of Applied Linguistics, 4975-4981, Edited by Carol A. Chapelle, John Wiley and Sons, Inc.
Ardila, J. G. (2019). Impoliteness as a rhetorical strategy in Spain's politics. Journal of Pragmatics, 140, 160-170.
Aydınoğlu, N. (2013). Politeness and Impoliteness Strategies: An Analysis of Gender Differences in Geralyn l. Horton's Plays. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 83, 473-482.
Bevitori, C. (2004). Negotiating conflict Interruptions in British and Italian. Cross-cultural perspectives on parliamentary discourse, 10, 87.
Bousfield, D. (2008). Impoliteness in interaction. Amsterdam: Benjamins.
Brown, P., Levinson, S. C., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage (Vol. 4). Cambridge university press.
Culpeper, J. (1996). Towards an anatomy of impoliteness. Journal of pragmatics, 25(3), 349-367.
_________ (2011). Impoliteness: Using language to cause offence (Vol. 28). Cambridge University Press.
Dunmire, P. L. (2008). 4. The rhetoric of temporality: The future as linguistic construct and rhetorical resource. In Rhetoric in detail (pp. 81-111). John Benjamins.
García-Pastor, M. D. (2008). Political campaign debates as zero-sum games: Impoliteness and power in candidates' exchanges. Language Power and Social Process, 21, 101.
Ilie, C. (2001). Unparliamentary language: Insults as cognitive forms of ideological confrontation. Amsterdam Studies In The Theory And History Of Linguistic Science Series 4, 235-264.
______, (2004). Insulting as (un) parliamentary practice in the British and Swedish parliaments. Cross-cultural perspectives on parliamentary discourse, 10, 45.
Infante, D. A., Riddle, B. L., Horvath, C. L., & Tumlin, S. A. (1992). Verbal aggressiveness: Messages and reasons. Communication Quarterly, 40(2), 116-126.
Kennedy, G. A. (2006). "Classical rhetoric". Encyclopedia of Rhetoric. Ed. Thomas O. Sloane. Oxford University Press. Encyclopedia of Rhetoric: (e-reference edition). Oxford University Press. The Midnight University.
____________, (2007). Aristotle, on Rhetoric: A Theory of Civic Discourse, Translated with Introduction, Notes and Appendices. Oxford: Oxford University Press.
Kuße, H. (2019). Diffuse messages as aggression and violence in political discourse. Political Discourse in Central, Eastern and Balkan Europe, 84, 23.
Lanham, R. A. (1991). A handlist of rhetorical terms (p. 108). Berkeley: University of California Press.
Matsumoto, D., & Hwang, H. C. (2013). The language of political aggression. Journal of Language and Social Psychology, 32(3), 335-348.
Melnychenko, I. S. (2018). Approaches to definition of verbal aggression in political discourse, Science and Education a New Dimension. Philology, VI(52), Issue: 177.
Murphy, J. (2014). (Im) politeness during Prime Minister’s Questions in the UK Parliament. Pragmatics and Society, 5(1), 76-104.
Neshenko A. V. (2016). Defamation and aggression in the political discourse (by the material of A. Lukashenko’s interview). Philological sciences. Questions of theory and practice, (12-4 (66)).
Nithyanand, R., Schaffner, B., & Gill, P. (2017). Measuring offensive speech in online political discourse. In 7th {USENIX} Workshop on Free and Open Communications on the Internet ({FOCI} 17).
Seara, I. R., Manole V. (2016) Insult and the Construction of the Other's Identity; Remarks on Portuguese Political Discourse.
Volkova, Y. A., & Panchenko, N. N. (2016). Destructiveness in political discourse. Russian Journal of Linguistics, 20(4), 161-178.
Zima, E., Brône, G., & Feyaerts, K. (2010). Patterns of interaction in Austrian parliamentary debates. European parliaments under scrutiny: Discourse strategies and interaction practices, 135-164.
دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 2
پاییز زمستان 1401
بهمن 1401
صفحه 63-97
  • تاریخ دریافت: 16 شهریور 1401
  • تاریخ بازنگری: 23 مهر 1401
  • تاریخ پذیرش: 11 آبان 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 11 آبان 1401